วันที่ 20 สิงหาคม 2569 ศูนย์เทคโนโลยีโลหะและวัสดุแห่งชาติ (MTEC) สวทช. จัดการประชุมรับฟังความคิดเห็น (Focus Group) ครั้งที่ 2 เรื่อง “ศักยภาพไบโอชาร์และแนวทางการใช้ประโยชน์เพื่อการลดก๊าซเรือนกระจกระดับจังหวัด จังหวัดพะเยา” ผ่านระบบออนไลน์ โดยมีหน่วยงานภาครัฐและภาคส่วนที่เกี่ยวข้องในจังหวัดพะเยาเข้าร่วมแลกเปลี่ยนความคิดเห็น
ดร.เปรมฤดี กาญจนปิยะ หัวหน้าธีมวิจัยไบโอชาร์ กลุ่มวิจัยด้านสิ่งแวดล้อม MTEC กล่าวเปิดการประชุม พร้อมชี้ให้เห็นบทบาทของไบโอชาร์ในการสนับสนุนการลดก๊าซเรือนกระจกของประเทศไทย และนำเสนอแนวทางการขับเคลื่อนระบบนิเวศไบโอชาร์ที่ MTEC กำลังดำเนินการ ครอบคลุมการพัฒนาชุดต้นแบบเตาผลิตไบโอชาร์ขนาด 1,200 ลิตร (B-Cycle) ต้นแบบแพลตฟอร์ม Biochar-dMRV (B-IoT) และเว็บแอปพลิเคชัน B-VER ซึ่งพัฒนาร่วมกับศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ ตลอดจนการผลักดันการจัดทำมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (มอก.) และมาตรฐานผลิตภัณฑ์ชุมชน (มผช.) สำหรับไบโอชาร์ นอกจากนี้ MTEC ยังได้ร่วมกับมูลนิธิแม่ฟ้าหลวงจัดตั้งศูนย์สาธิตและเรียนรู้การผลิตไบโอชาร์ระดับชุมชนในจังหวัดพะเยา
จากนั้น นางสาวตวงกมล พฤทธิ์ธโนปจัย ผู้แทนองค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) หรือ อบก. นำเสนอ “แผนการดำเนินงานลดก๊าซเรือนกระจกระดับจังหวัด” ครอบคลุมหลักการจัดทำบัญชีก๊าซเรือนกระจก การวิเคราะห์มาตรการลดการปล่อยที่เหมาะสมกับบริบทของแต่ละพื้นที่ ตลอดจนกลไกและเครื่องมือสำหรับติดตามและรายงานผลการดำเนินงาน
นายปริญญา โศภิตภิญโญ ผู้แทนสำนักงานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจังหวัดพะเยา นำเสนอแผนลดก๊าซเรือนกระจกของจังหวัดพะเยาและผลการดำเนินงานในปัจจุบัน
ดร.ศิริกาญจน์ วิเศษสุวรรณภูมิ ผู้เชี่ยวชาญวิจัย MTEC นำเสนอข้อมูลศักยภาพของชีวมวลคงเหลือในพื้นที่สำหรับการผลิตไบโอชาร์ในจังหวัดพะเยา ครอบคลุมบริบทของวัตถุดิบต้นทาง เป้าหมายการลดก๊าซเรือนกระจกด้วยไบโอชาร์ของจังหวัด ตลอดจนแนวทางและความเป็นไปได้ในการดำเนินงาน ขณะที่นางสาวชญานิษฐ์ ไกรนรา ผู้ช่วยนักวิจัย MTEC นำเสนอผลการวิเคราะห์ทางการเงินและรูปแบบการลงทุน พร้อมกรณีศึกษา แผนที่การจัดวางเตาในพื้นที่ รูปแบบเตา และแนวทางการลงทุนที่เหมาะสม เพื่อสนับสนุนให้จังหวัดพะเยาบรรลุเป้าหมายการลดก๊าซเรือนกระจกตามแผนที่กำหนดไว้
สำหรับจังหวัดพะเยา “ไบโอชาร์” ได้รับการบรรจุเป็นหนึ่งในมาตรการของแผนลดก๊าซเรือนกระจกระดับจังหวัดบนแพลตฟอร์มของ อบก. แล้ว หน่วยงานในพื้นที่จึงสามารถรวบรวมและรายงานผลการดำเนินงาน เพื่อประเมินปริมาณก๊าซเรือนกระจกที่ลดหรือกักเก็บได้อย่างเป็นระบบ
นอกจากนี้ ที่ประชุมเสนอให้จังหวัดจัดทำแผนขับเคลื่อนทั้งระยะสั้น ระยะกลาง และระยะยาว พร้อมกำหนดหน่วยงานรับผิดชอบและจัดตั้งคณะทำงานระดับจังหวัด เพื่อบูรณาการการทำงานระหว่างส่วนราชการ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ภาคเกษตร สถาบันการศึกษา และภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง โดยอาจเริ่มจากการพัฒนาหมู่บ้านหรือตำบลต้นแบบในแต่ละอำเภอ เพื่อให้เกิดการดำเนินงานที่เห็นผลได้จริง
ข้อมูลและข้อคิดเห็นจากการประชุมจะเป็นส่วนสำคัญในการพัฒนาแนวทางการใช้ประโยชน์จากไบโอชาร์ให้สอดคล้องกับศักยภาพของจังหวัดพะเยา โดยมุ่งสร้างประโยชน์ทั้งด้านการลดก๊าซเรือนกระจก ลดการเผาเศษวัสดุทางการเกษตร บรรเทาปัญหาไฟป่าและมลพิษทางอากาศ ตลอดจนสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจและรายได้ให้แก่ชุมชนอย่างยั่งยืน
