เรียบเรียงโดย
งานสื่อสารและขับเคลื่อนความรู้ ฝ่ายเผยแพร่เทคโนโลยีวัสดุ

ถนนสายรอง สายย่อย และซอย เป็นโครงสร้างพื้นฐานสำคัญที่เชื่อมถนนสายหลักกับพื้นที่ย่อยต่างๆ เช่น เชื่อมระหว่างตำบล หมู่บ้าน หรือภายในหมู่บ้าน เมื่อเส้นทางเหล่านี้ชำรุดย่อมส่งผลกระทบต่อการเดินทางขนส่ง ทั้งยังอาจเป็นต้นเหตุของอุบัติเหตุได้

การซ่อมบำรุงเส้นทางขนาดเล็กเหล่านี้ไม่สามารถใช้เครื่องจักรใหญ่ได้เช่นเดียวกับถนนสายหลัก จึงต้องใช้แรงงานคนเป็นหลัก โดยมีเครื่องจักรขนาดเล็กที่ทำงานได้เฉพาะส่วน ส่งผลให้การทำงานค่อนข้างช้า การจราจรได้รับผลกระทบ และมีต้นทุนค่าใช้จ่ายระหว่างที่การซ่อมบำรุงยังไม่แล้วเสร็จ

ทีมวิจัยเทคโนโลยียานยนต์และการขับขี่ ศูนย์เทคโนโลยีโลหะและวัสดุแห่งชาติ (เอ็มเทค) สวทช. ได้ร่วมกับบริษัท พลวิศว์เทค จำกัด พัฒนารถ 6 ล้อดัดแปลงสำหรับซ่อมบำรุงผิวทางลาดยางที่มีพื้นที่แคบอย่างถนนสายรอง สายย่อย และซอย โดยมีเป้าหมายคือ ทำให้รถมีฟังก์ชันการทำงานใหม่ เพื่อลดการใช้แรงงานคน รวมถึงมีระบบตรวจวัดปริมาณน้ำยางในถังเพื่อป้องกันกรณีน้ำยางหมดขณะปฏิบัติงาน ช่วยให้ทำงานได้อย่างคล่องตัว รวดเร็ว และมีประสิทธิภาพมากขึ้น

ความท้าทายของคือ รถ 6 ล้อ มีพื้นที่น้อยและรับน้ำหนักได้จำกัด แต่ต้องออกแบบเพื่อเพิ่มฟังก์ชันการทำงานให้ครบวงจร ตั้งแต่กวาดทำความสะอาด ลาดยาง โรยหิน ลาดน้ำยางมะตอย และบดอัด

ทีมวิจัยได้ออกแบบโครงสร้างให้มีน้ำหนักเบา แข็งแรง และปลอดภัย เป็นไปตามข้อกำหนดของกรมการขนส่งทางบกเพื่อให้สามารถจดทะเบียนรถได้ นอกจากนี้ชิ้นส่วนต่างๆ ยังต้องสามารถผลิตได้ในประเทศ รวมทั้งติดตั้งและบำรุงรักษาได้โดยสะดวก

ทีมวิจัยเริ่มจากการนำตัวรถที่ได้รับการรับรองแบบจากกรมการขนส่งทางบกมาดัดแปลงให้มีน้ำหนักบรรทุกตามที่กำหนด โดยวิเคราะห์น้ำหนักที่ลงเพลาหน้า เพลาท้าย และจุดศูนย์ถ่วงในแนวระนาบ เพื่อออกแบบอุปกรณ์ที่จะนำไปเสริมฟังก์ชันการทำงาน เช่น ชุดแขนบูม (ชุดปะซ่อมผิวทาง) ชุดโรยหิน ชุดบดอัด ตลอดจนการวางอุปกรณ์เหล่านี้ให้ลงน้ำหนักในตำแหน่งที่ถูกต้อง

ในทางเทคนิคมีการเขียนแบบ วิเคราะห์ความแข็งแรงด้วยระเบียบวิธีไฟไนต์เอลิเมนต์ และทดสอบการทำงาน รวมทั้งออกแบบระบบวัดปริมาณน้ำยางในรถซ่อมบำรุงผิวทางโดยใช้ระบบเรดาร์ เพราะทนต่อละอองยางมะตอยและที่สำคัญคือทนต่อความดันภายในถังที่สูงตลอดเวลาได้

ในปี พ.ศ. 2568 ต้นแบบรถ 6 ล้อซ่อมบำรุงที่พัฒนาขึ้นนี้สามารถซ่อมถนนได้ทั้งแบบเป็นจุดและปูลาดยาวทั้งถนน (กว้าง 2.4 เมตร) จึงช่วยลดแรงงานคน และเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานให้สูงขึ้น

ติดต่อสอบถามข้อมูล:
งานประสานธุรกิจและอุตสาหกรรม ฝ่ายพัฒนาธุรกิจ
คุณสุนทรีย์ โฆษิตชัยยงค์
โทรศัพท์: 0 2564 6500 ต่อ 4783
อีเมล: soontaree.kos@mtec.or.th

เรียบเรียงโดย
งานสื่อสารและขับเคลื่อนความรู้ ฝ่ายเผยแพร่เทคโนโลยีวัสดุ

การหลับใน (microsleep) เกิดขึ้นเมื่อการหลับได้เข้ามาแทรกการตื่นอย่างฉับพลัน ชั่ววูบ และไม่รู้ตัว นับเป็นหนึ่งในสาเหตุสำคัญอันดับต้นๆ ของการเกิดอุบัติเหตุบนท้องถนน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในกลุ่มผู้ขับรถทางไกลหรือผู้ทำงานกะดึก

การหลับในอาจเกิดจากสาเหตุหลายอย่าง เช่น การพักผ่อนไม่เพียงพอ การนอนไม่เป็นเวลา การทำงานหนักจนเกิดความเหนื่อยล้า กรรมพันธุ์ โรคประจำตัว รวมทั้งการใช้ยาบางชนิด

เพื่อยกระดับความปลอดภัยสำหรับผู้ใช้รถใช้ถนน ทีมวิจัยเอ็มเทคจึงพัฒนาอุปกรณ์ตรวจจับการหลับในขึ้น โดยออกแบบมุ่งเน้นให้เป็นอุปกรณ์ที่ติดตั้งได้ง่ายบนรถ ผลิตจากวัสดุภายในประเทศ ต้นทุนไม่สูงมาก และใช้ข้อมูลที่มีอยู่ในตัวระบบของรถยนต์ ไม่ว่าจะเป็นข้อมูลการบังคับพวงมาลัย การออกนอกเลน หรือการเหยียบเบรก เพื่อนำมาใช้วิเคราะห์พฤติกรรมและรูปแบบในการควบคุมการขับขี่ยานพาหนะ

อุปกรณ์นี้ยังใช้เทคโนโลยีการตรวจจับอื่นๆ ร่วมด้วย เช่น กล้องอินฟราเรด เพื่อเพิ่มความแม่นยำและประสิทธิภาพให้สูงขึ้น เช่น การตรวจจับใบหน้าของผู้ขับขี่ การดูการเคลื่อนไหวของดวงตา การหมุนศีรษะ หรือกระทั่งการเคลื่อนไหวของปาก ข้อมูลที่ได้จะถูกบันทึกและนำไปวิเคราะห์ เช่น ความถี่ในการกระพริบตา มุมการหมุนของศีรษะ หรือการหาวนอน

นอกจากนี้ยังใช้การตรวจจับสัญญาณชีวภาพ (biological signals) ต่างๆ เช่น คลื่นไฟฟ้าสมอง (EEG) อัตราการเต้นของหัวใจ การเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิร่างกาย หรือการเปลี่ยนแปลงของท่าทาง ซึ่งสามารถนำไปวิเคราะห์รูปแบบคลื่นสมอง หรือการเปลี่ยนแปลงทางสรีรวิทยาที่เกี่ยวข้อง เพื่อตรวจจับสัญญาณบ่งชี้การหลับใน

ที่น่าสนใจคือ เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ หรือเอไอ ได้เข้ามามีบทบาทสำคัญในการตรวจจับการหลับใน ซึ่งเป็นประโยชน์อย่างมากโดยเฉพาะการประมวลผลข้อมูล ทำให้เกิดการเรียนรู้เชิงลึก (deep learning) ซึ่งใช้ข้อมูลจำนวนมากในการเรียนรู้และจดจำรูปแบบพฤติกรรมที่บ่งชี้ถึงอาการง่วงนอน ทำให้ได้แบบจำลองที่สามารถแยกแยะอาการง่วงนอนกับพฤติกรรมการขับขี่ปกติได้ อันจะส่งผลให้การวิเคราะห์และตัดสินใจเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น

อย่างไรก็ตาม ยังมีปัจจัยท้าทายบางประการ เช่น สภาพแสง และลักษณะทางกายภาพที่แตกต่างกัน ซึ่งจะส่งผลต่อความสามารถในการตรวจจับสัญญาณ ดังนั้น จึงยังจำเป็นต้องพัฒนาเทคโนโลยีที่กล่าวมาอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้อุปกรณ์สามารถตรวจสอบอาการหลับในและแจ้งเตือนผู้ขับขี่ได้อย่างแม่นยำ

ข้อมูลจากงานวิจัยที่มีคุณภาพและปริมาณเพียงพอยังสามารถใช้ในการกำหนดมาตรฐานหรือกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการหลับใน โดยปัจจุบันเอ็มเทคเป็นหนึ่งในหน่วยงาน Standards Developing Organization (SDO) และมุ่งส่งเสริมพฤติกรรมการขับขี่ให้ปลอดภัย โดยมีผู้ช่วยอย่างอุปกรณ์ตรวจจับการหลับในฝีมือคนไทยที่มีประสิทธิภาพมากขึ้นในอนาคต

ติดต่อสอบถามข้อมูล:
งานประสานธุรกิจและอุตสาหกรรม ฝ่ายพัฒนาธุรกิจ
คุณสุนทรีย์ โฆษิตชัยยงค์
โทรศัพท์: 0 2564 6500 ต่อ 4783
อีเมล: soontaree.kos@mtec.or.th