เรียบเรียงโดย
งานสื่อสารและขับเคลื่อนความรู้ ฝ่ายเผยแพร่เทคโนโลยีวัสดุ

ตลาดสินค้าเกษตรพรีเมียมมีแนวโน้มเติบโตอย่างต่อเนื่องในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา โดยเฉพาะผลไม้ไทยเกรดส่งออก สอดคล้องกับความต้องการของผู้บริโภคทั่วโลกที่ให้ความสำคัญกับมิติต่างๆ ทั้งคุณภาพ รสชาติ และมาตรฐาน

อย่างไรก็ดี ‘บรรจุภัณฑ์’ ยังเป็นปัจจัยสำคัญอีกอย่างหนึ่งที่ช่วยยกระดับภาพลักษณ์และความน่าสนใจของผลไม้ไทยในสายตาผู้บริโภค

นวัตกรรมหนึ่งที่น่ารู้จักคือ โฟมตาข่ายสีเหลืองทอง ที่ได้รับการออกแบบและพัฒนาเป็นบรรจุภัณฑ์พรีเมียม เพื่อตอบโจทย์ความต้องการทั้งด้านการปกป้องผลไม้ระหว่างการขนส่ง และการสร้างภาพลักษณ์สินค้าให้ดูโดดเด่น

ผลงานนี้เกิดจากความร่วมมือระหว่างทีมวิจัยเทคโนโลยีพลาสติก กลุ่มวิจัยเทคโนโลยีโพลิเมอร์ขั้นสูง ศูนย์เทคโนโลยีโลหะและวัสดุแห่งชาติ (เอ็มเทค) กับเกษบ้านโฟม ตาข่ายโฟมห่อผลไม้ (บริษัท พศวีย์ 1999 จำกัด) โดยบริษัทฯ ให้การสนับสนุนด้านเครื่องจักรสำหรับการทดลองผลิตในระดับอุตสาหกรรม

โฟมตาข่ายที่ใช้กันอยู่โดยทั่วไปทำจากโพลิเอทิลีนและมีสีเหลืองสด ซึ่งแม้จะช่วยป้องกันแรงกระแทกได้ดี แต่ยังไม่ตอบโจทย์ด้านการสร้างมูลค่าเพิ่มให้แก่สินค้า เมื่อเปรียบเทียบกันแล้ว โฟมตาข่ายสีเหลืองทองให้ความรู้สึกโดดเด่นและสื่อถึงคุณภาพมากกว่า โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อใช้กับผลไม้ที่มีผิวสีเหลือง เช่น มะม่วงน้ำดอกไม้สุก ซึ่งจะช่วยขับสีผลไม้ให้สวยงามสะดุดตายิ่งขึ้น

ความพิเศษอีกประการของโฟมตาข่ายสีทองคือ การใช้สารสกัดจากวัสดุชีวมวล ซึ่งเป็นวัสดุเหลือทิ้งจากภาคการเกษตร นำมาพัฒนาเป็นส่วนประกอบให้ได้โทนสีทองตามธรรมชาติ จึงลดการพึ่งพาสารสังเคราะห์ที่ให้สีเหลือง ดังนั้นจึงช่วยลดต้นทุนการผลิต ทั้งยังปลอดภัยต่อผู้ใช้ และเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมอีกด้วย สอดคล้องกับแนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular Economy) และตอบโจทย์แนวโน้มการออกแบบบรรจุภัณฑ์ยุคใหม่อย่างชัดเจน

ทีมวิจัยได้พัฒนาให้โฟมใช้งานสะดวก เนื้อโฟมเหนียวและยืดหยุ่นสูง ไม่ฉีกขาดง่าย รับแรงกระแทกได้ดี จึงช่วยลดความเสียหายระหว่างการขนส่ง ส่วนในด้านของสีสัน ทีมวิจัยใช้องค์ความรู้ด้านวัสดุศาสตร์และประสบการณ์ในการผสมเม็ดสีเพื่อให้เกิดสีเหลืองทอง สามารถบริหารต้นทุนการผลิตและความสม่ำเสมอในการผลิตจำนวนมาก

นอกจากนี้ ทีมวิจัยยังมีแนวทางการศึกษาและพัฒนาโฟมตาข่ายให้เป็น Functional Packaging โดยสามารถยืดอายุการเก็บรักษาผลไม้ได้นานขึ้น และการพัฒนาโฟมตาข่ายย่อยสลายได้เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมเพื่อความยั่งยืนในอนาคตอีกด้วย

โฟมตาข่ายสีเหลืองทองจึงเหมาะสำหรับใช้ห่อหุ้มผลไม้สดเกรดส่งออก และผลผลิตทางการเกษตรอื่นๆ ที่ต้องการสร้างภาพลักษณ์ให้โดดเด่นในตลาดโลก

ติดต่อสอบถามข้อมูล
ดร.ดรุณี อัศวเสถียร
โทรศัพท์ 0 256 46500 ต่อ 4757
อีเมล: daruneea@mtec.or.th หรือ
นายณฐกร หริ่มฉ่ำ
โทรศัพท์ 0 256 46500 ต่อ 4643
อีเมล: nathakorn.hri@mtec.or.th

เรียบเรียงโดย
งานสื่อสารและขับเคลื่อนความรู้ ฝ่ายเผยแพร่เทคโนโลยีวัสดุ

ข้อมูลจากสำนักงานสถิติแห่งชาติระบุว่า ประเทศไทยได้ก้าวเข้าสู่การเป็นสังคมสูงอายุโดยสมบูรณ์ (complete aged society) โดยมีผู้สูงอายุ (อายุ 60 ปีขึ้นไป) กว่า 14 ล้านคน ผู้สูงอายุเหล่านี้บางส่วนยังสามารถช่วยเหลือตนเองได้ โดยราวร้อยละ 13 ของจำนวนผู้สูงอายุทั้งหมดมักเลือกอยู่อาศัยตามลำพัง

ขณะเดียวกันก็พบว่าผู้สูงอายุที่ต้องพึ่งพิงต่อลูกหลานในวัยแรงงานมีมากกว่าร้อยละ 30 ของจำนวนผู้สูงอายุทั้งหมด ทั้งนี้แม้ว่าผู้สูงอายุส่วนใหญ่จะอาศัยอยู่กับลูกหลาน แต่ในช่วงที่ลูกหลานออกไปทำงาน ผู้สูงอายุก็ต้องใช้เวลาส่วนใหญ่อยู่คนเดียว หรือไม่ก็อยู่กับคู่สมรสตนเอง

ข้อเท็จจริงนี้มาพร้อมกับความเสี่ยงบางประการที่ไม่อาจหลีกเลี่ยงได้ เช่น การลื่นล้ม การลืมรับประทานยา หรือเหตุฉุกเฉินอื่นที่ไม่อาจคาดล่วงหน้า ทีมวิจัยการออกแบบเพื่อการเป็นอยู่ที่ดีของศูนย์เทคโนโลยีโลหะและวัสดุแห่งชาติ (เอ็มเทค) ตระหนักถึงปัญหาและความเสี่ยงดังกล่าว จึงได้พัฒนาระบบที่ชื่อว่า MIKE สำหรับดูแลผู้สูงอายุโดยเฉพาะ

ในการพัฒนาระบบ MIKE ได้มีการศึกษาพฤติกรรมอย่างเจาะลึก และนำเทคโนโลยี AI มาร่วมใช้ในการวิเคราะห์ เรียนรู้ และคาดการณ์พฤติกรรมของผู้สูงอายุ โดยระบบจะแจ้งเตือนผู้ดูแลทันทีหากตรวจพบพฤติกรรมที่ผิดปกติ

ปัจจุบัน MIKE ได้พัฒนาเป็นแพลตฟอร์มอัจฉริยะ “อุ่นใจวัยสุข” และพร้อมให้บริการสำหรับผู้ที่สนใจ แพลตฟอร์มนี้ประกอบด้วยอุปกรณ์ที่เรียบง่ายแต่ครบครันเพียง 2 ชิ้น ได้แก่ MediAlarm และ ToiletSense

MediAlarm เป็นอุปกรณ์สำหรับเรียนรู้พฤติกรรมการรับประทานยาของผู้สูงอายุ พร้อมระบบแจ้งเตือนการรับประทานยา สามารถรองรับการบันทึกได้มากถึง 7 มื้อต่อวัน ข้อมูลจะถูกจัดเก็บบนคลาวด์ที่ปลอดภัยและเข้าถึงได้อย่างสะดวกจากทุกสถานที่ อุปกรณ์นี้ยังมาพร้อมกับปุ่มฉุกเฉินในกรณีที่ผู้สูงอายุต้องการความช่วยเหลือเร่งด่วน

ToiletSense เป็นอุปกรณ์ที่ใช้ติดตั้งบริเวณประตูห้องน้ำ เพื่อตรวจจับการเข้า-ออกของผู้สูงอายุ อุปกรณ์นี้มีเซนเซอร์แบบวัดระยะทางซึ่งใช้เทคโนโลยี time-of-flight (TOF) 4 จุด ครอบคลุมพื้นที่โดยรอบ สามารถตรวจจับสัญญาณที่สะท้อนกลับได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ทั้งนี้ทีมวิจัยยังได้ออกแบบและพัฒนาอัลกอริทึมขั้นสูงซึ่งเป็นหัวใจสำคัญในการตรวจจับการเข้าออกได้อย่างถูกต้องแม่นยำ ข้อมูลที่เกี่ยวข้องจะได้รับการประมวลผลโดยเทคโนโลยี AI เพื่อเรียนรู้พฤติกรรมการใช้ห้องน้ำ และสามารถแจ้งเตือนผู้ดูแลในกรณีที่มีการใช้ห้องน้ำนานผิดปกติ โดยการแจ้งเตือนจะทำงานผ่าน Line Official ซึ่งสะดวกและคนไทยจำนวนมากคุ้นเคย

นอกจากนี้ ทีมวิจัยยังมีแผนที่พัฒนาการตรวจจับให้แม่นยำยิ่งขึ้น โดยเฉพาะในอิริยาบถที่ไม่มีการเคลื่อนไหว เช่น ขณะนอน หรือขณะนั่ง เพื่อตรวจจับพฤติกรรมที่ผิดปกติหรือมีความเสี่ยงที่แฝงอยู่เพิ่มเติม อันจะช่วยเสริมสร้างความปลอดภัยและคุณภาพชีวิตให้แก่ผู้สูงอายุที่ใช้ระบบนี้

ติดต่อสอบถามข้อมูล:
ทีมวิจัยการออกแบบเพื่อการเป็นอยู่ที่ดี ศูนย์เทคโนโลยีโลหะและวัสดุแห่งชาติ
ดร. ก่อเกียรติ เศษชัยชาญ
โทรศัพท์ 0-2564-6500 ต่อ 4318
เว็บไซต์:  https://oonjaiwaisuk.com/