เรียบเรียงโดย งานสื่อสารและขับเคลื่อนความรู้
ฝ่ายเผยแพร่เทคโนโลยีวัสดุ

ดร.ณัฐภพ สุวรรณเมฆ จากทีมวิจัยสิ่งทอ กลุ่มวิจัยเทคโนโลยีโพลิเมอร์ขั้นสูง ศูนย์เทคโนโลยีโลหะและวัสดุแห่งชาติ ร่วมกับ ผศ.ดร. ลำแพน ขวัญพูล จากคณะเทคโนโลยีการเกษตร สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง นำถุงห่อ Magik Growth มาห่อผลทุเรียนในสวนของคุณนวลนภา เจริญรวย เพื่อศึกษาความเป็นไปได้ในการลดต้นทุนการดูแล และลดปริมาณการใช้สารเคมีกำจัดโรคและแมลง รวมถึงผลกระทบต่อการเจริญเติบโตและความสุกแก่ของผลทุเรียนที่ได้รับการห่อ

ทุเรียนเป็นผลไม้เศรษฐกิจของประเทศไทยที่มีมูลค่าการส่งออกสูง อย่างไรก็ดี การปลูกทุเรียนมักประสบปัญหาจากโรคและแมลง เช่น หนอนเจาะผล เพลี้ยแป้ง และราดำ ทำให้เกษตรกรต้องฉีดพ่นสารเคมีในช่วงที่ผลทุเรียนกำลังเจริญเติบโตและสร้างพู คือช่วงที่ผลมีอายุ 60-120 วัน โดยฉีดสัปดาห์ละครั้งตลอดช่วง 2 เดือนก่อนตัดผล

ภาพที่ 1 การฉีดพ่นสารเคมีกำจัดโรคและแมลงที่ผลทุเรียน

คุณนวลนภา เจริญรวย เจ้าของสวนทุเรียนที่อำเภอแกลง จังหวัดระยอง ผู้มีประสบการณ์ในการทำสวนทุเรียนประมาณ 10 ปีเล่าว่า เมื่อประมาณ 3 ปีที่แล้วเคยเลิกใช้สารเคมีป้องกันโรคและแมลง แต่ผลผลิตเสียหายเกินเกณฑ์การยอมรับได้ ต่อมาได้แนวคิดเรื่องการใช้ถุงตาข่ายสีฟ้าจากการห่อขนุนจึงนำมาปรับใช้กับทุเรียน ซึ่งผลที่ได้จากการมองด้วยตาก็น่าพอใจ

อย่างไรก็ดี การใช้ถุงตาข่ายสีฟ้ามีข้อด้อยคือ การแกะถุงออกเพื่อให้ผลทุเรียนโดนแดดก่อนการเก็บเกี่ยว 1 อาทิตย์ทำได้ลำบากและใช้เวลานาน โดยเฉพาะการห่อผลกลุ่มซึ่งมีประมาณ 2-3 ผล เนื่องจากเมื่อผลขยายใหญ่ หนามของทุเรียนจะเกี่ยวกับถุงตาข่าย แต่ต่อมาเมื่อได้รับคำแนะนำจากอาจารย์ลำแพนให้ทดลองใช้ถุงห่อ Magik Growth ก็พบว่าการแกะถุงง่ายกว่ามาก

ภาพที่ 6 ลักษณะการปิดปากถุงแบบต่างๆ ใช้เชือกผูก (ซ้าย) ใช้ลวด (กลาง) หรือตีนตุ๊กแก (ขวา)

ดร.ณัฐภพกล่าวว่า “การห่อด้วย Magik Growth นอกจากจะช่วยป้องกันโรคและแมลงโดยไม่ต้องใช้สารเคมีแล้ว ยังทำให้ทุเรียนมีเปลือกบางลงและมีเนื้อหนาขึ้นด้วย โดยผลทุเรียนที่หนัก 2 กิโลกรัม เดิมมีน้ำหนักเนื้อ 1.2 กิโลกรัม แต่เมื่อห่อด้วย Magik Growth จะเพิ่มเป็น 1.4-1.5 กิโลกรัม ซึ่งจะเหมาะกับในอนาคตที่จะทำทุเรียนแกะเนื้อแช่แข็ง”

ภาพที่ 7 ภาพเปรียบเทียบเปลือกทุเรียนที่ไม่ได้ห่อ (ซ้าย) และห่อด้วย Magik Growth (ขวา) จะเห็นว่าเปลือกบางลง

การที่ทุเรียนมีน้ำหนักเพิ่มขึ้นจะช่วยให้เกษตรกรมีรายได้จากการจำหน่ายทุเรียนเพิ่มมากขึ้น เมื่อเปรียบเทียบผลตอบแทนสุทธิระหว่างการห่อและไม่ห่อผลทุเรียนพบว่า การห่อให้ผลตอบแทนสุทธิที่สูงกว่าราว 75,000 บาทและยังมีข้อดีอื่นๆ ที่ไม่สามารถตีเป็นมูลค่าเงินได้อีกด้วย ดังแสดงในตารางที่ 1

ตารางที่ 1 แสดงผลตอบแทนสุทธิ ทั้งที่เป็นตัวเงินและตีเป็นเงินไม่ได้ เปรียบเทียบระหว่างการห่อและไม่ห่อผลทุเรียน

คุณนวลนภา กล่าวว่า “ถ้าเปรียบเทียบการห่อผลทุเรียนกับการใช้สารเคมีพบว่า การห่อลดต้นทุนได้อย่างชัดเจน เพิ่มคุณภาพผลผลิตได้ตามเป้า ช่วยให้เกษตรกรปลอดภัยจากสารเคมี เพิ่มความมั่นใจให้แก่ผู้บริโภค ช่วยให้การบริหารจัดการภายในสวนง่ายขึ้น มีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น และสร้างความยั่งยืนให้แก่อาชีพทำสวนต่อไปในอนาคต”

ทีมวิจัยได้จดความลับทางการค้าของสูตรเม็ดสารประกอบโพลิเมอร์ที่มีสีคงทนต่อสภาวะแวดล้อมและสะท้อนแสงที่ช่วงคลื่นจำเพาะ รวมถึงอนุสิทธิบัตร เลขที่ 14718 เรื่องกระบวนการผลิตผ้าไม่ทอชนิดสปันบอนด์ที่มีสมบัติเพิ่มการเจริญเติบโตและผลิตผลของพืช และในปี พ.ศ. 2563 ได้มีการถ่ายทอดเทคโนโลยีการผลิตผลิตภัณฑ์ Magik Growth ให้แก่บริษัท สาลี่ คัลเล่อร์ จำกัด (มหาชน) เรียบร้อยแล้ว

ในอนาคตทีมวิจัยมีแผนจะขยายผลการทดสอบไปยังพืชชนิดอื่นๆ รวมถึงพืชสมุนไพรอย่างกัญชาเพื่อกระตุ้นให้เกิดการสร้างสารสำคัญอย่าง CBD หรือ แคนนาบิไดออล (Cannabidiol)[1] สำหรับใช้ประโยชน์ในการแพทย์

[1]CBD (Cannabidiol) เป็นสารที่พบในกัญชา มีฤทธิ์ช่วยลดการอักเสบ ลดการชักเกร็ง ช่วยให้สงบ ผ่อนคลาย และมีคุณสมบัติยังยั้งการเจริญเติบโตของเซลล์เนื้องอกหลายชนิดในหลอดทดลอง และมีข้อบ่งใช้ที่ไม่เกิดพิษเมื่อใช้ในทางการแพทย์

ขอบคุณข้อมูลจาก

• ดร.ณัฐภพ สุวรรณเมฆ ทีมวิจัยสิ่งทอ กลุ่มวิจัยเทคโนโลยีโพลิเมอร์ขั้นสูง ศูนย์เทคโนโลยีโลหะและวัสดุแห่งชาติ

• ผศ.ดร.ลำแพน ขวัญพูล คณะเทคโนโลยีการเกษตร สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง

• คุณนวลนภา เจริญรวย เจ้าของสวนทุเรียนที่อำเภอแกลง จังหวัดระยอง

• ทีมงาน NSTDA Chanel