เรียบเรียงโดย
งานสื่อสารและขับเคลื่อนความรู้ ฝ่ายเผยแพร่เทคโนโลยีวัสดุ

ข้อมูลจากสำนักงานสถิติแห่งชาติระบุว่า ประเทศไทยได้ก้าวเข้าสู่การเป็นสังคมสูงอายุโดยสมบูรณ์ (complete aged society) โดยมีผู้สูงอายุ (อายุ 60 ปีขึ้นไป) กว่า 14 ล้านคน ผู้สูงอายุเหล่านี้บางส่วนยังสามารถช่วยเหลือตนเองได้ โดยราวร้อยละ 13 ของจำนวนผู้สูงอายุทั้งหมดมักเลือกอยู่อาศัยตามลำพัง

ขณะเดียวกันก็พบว่าผู้สูงอายุที่ต้องพึ่งพิงต่อลูกหลานในวัยแรงงานมีมากกว่าร้อยละ 30 ของจำนวนผู้สูงอายุทั้งหมด ทั้งนี้แม้ว่าผู้สูงอายุส่วนใหญ่จะอาศัยอยู่กับลูกหลาน แต่ในช่วงที่ลูกหลานออกไปทำงาน ผู้สูงอายุก็ต้องใช้เวลาส่วนใหญ่อยู่คนเดียว หรือไม่ก็อยู่กับคู่สมรสตนเอง

ข้อเท็จจริงนี้มาพร้อมกับความเสี่ยงบางประการที่ไม่อาจหลีกเลี่ยงได้ เช่น การลื่นล้ม การลืมรับประทานยา หรือเหตุฉุกเฉินอื่นที่ไม่อาจคาดล่วงหน้า ทีมวิจัยการออกแบบเพื่อการเป็นอยู่ที่ดีของศูนย์เทคโนโลยีโลหะและวัสดุแห่งชาติ (เอ็มเทค) ตระหนักถึงปัญหาและความเสี่ยงดังกล่าว จึงได้พัฒนาระบบที่ชื่อว่า MIKE สำหรับดูแลผู้สูงอายุโดยเฉพาะ

ในการพัฒนาระบบ MIKE ได้มีการศึกษาพฤติกรรมอย่างเจาะลึก และนำเทคโนโลยี AI มาร่วมใช้ในการวิเคราะห์ เรียนรู้ และคาดการณ์พฤติกรรมของผู้สูงอายุ โดยระบบจะแจ้งเตือนผู้ดูแลทันทีหากตรวจพบพฤติกรรมที่ผิดปกติ

ปัจจุบัน MIKE ได้พัฒนาเป็นแพลตฟอร์มอัจฉริยะ “อุ่นใจวัยสุข” และพร้อมให้บริการสำหรับผู้ที่สนใจ แพลตฟอร์มนี้ประกอบด้วยอุปกรณ์ที่เรียบง่ายแต่ครบครันเพียง 2 ชิ้น ได้แก่ MediAlarm และ ToiletSense

MediAlarm เป็นอุปกรณ์สำหรับเรียนรู้พฤติกรรมการรับประทานยาของผู้สูงอายุ พร้อมระบบแจ้งเตือนการรับประทานยา สามารถรองรับการบันทึกได้มากถึง 7 มื้อต่อวัน ข้อมูลจะถูกจัดเก็บบนคลาวด์ที่ปลอดภัยและเข้าถึงได้อย่างสะดวกจากทุกสถานที่ อุปกรณ์นี้ยังมาพร้อมกับปุ่มฉุกเฉินในกรณีที่ผู้สูงอายุต้องการความช่วยเหลือเร่งด่วน

ToiletSense เป็นอุปกรณ์ที่ใช้ติดตั้งบริเวณประตูห้องน้ำ เพื่อตรวจจับการเข้า-ออกของผู้สูงอายุ อุปกรณ์นี้มีเซนเซอร์แบบวัดระยะทางซึ่งใช้เทคโนโลยี time-of-flight (TOF) 4 จุด ครอบคลุมพื้นที่โดยรอบ สามารถตรวจจับสัญญาณที่สะท้อนกลับได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ทั้งนี้ทีมวิจัยยังได้ออกแบบและพัฒนาอัลกอริทึมขั้นสูงซึ่งเป็นหัวใจสำคัญในการตรวจจับการเข้าออกได้อย่างถูกต้องแม่นยำ ข้อมูลที่เกี่ยวข้องจะได้รับการประมวลผลโดยเทคโนโลยี AI เพื่อเรียนรู้พฤติกรรมการใช้ห้องน้ำ และสามารถแจ้งเตือนผู้ดูแลในกรณีที่มีการใช้ห้องน้ำนานผิดปกติ โดยการแจ้งเตือนจะทำงานผ่าน Line Official ซึ่งสะดวกและคนไทยจำนวนมากคุ้นเคย

นอกจากนี้ ทีมวิจัยยังมีแผนที่พัฒนาการตรวจจับให้แม่นยำยิ่งขึ้น โดยเฉพาะในอิริยาบถที่ไม่มีการเคลื่อนไหว เช่น ขณะนอน หรือขณะนั่ง เพื่อตรวจจับพฤติกรรมที่ผิดปกติหรือมีความเสี่ยงที่แฝงอยู่เพิ่มเติม อันจะช่วยเสริมสร้างความปลอดภัยและคุณภาพชีวิตให้แก่ผู้สูงอายุที่ใช้ระบบนี้

ติดต่อสอบถามข้อมูล:
ทีมวิจัยการออกแบบเพื่อการเป็นอยู่ที่ดี ศูนย์เทคโนโลยีโลหะและวัสดุแห่งชาติ
ดร. ก่อเกียรติ เศษชัยชาญ
โทรศัพท์ 0-2564-6500 ต่อ 4318
เว็บไซต์:  https://oonjaiwaisuk.com/

เรียบเรียงโดย
งานสื่อสารและขับเคลื่อนความรู้ ฝ่ายเผยแพร่เทคโนโลยีวัสดุ

การใช้ทรัพยากรธรรมชาติที่มีอยู่จำกัดให้เกิดประโยชน์สูงสุด การเพิ่มสัดส่วนการใช้ทรัพยากรหมุนเวียน การรักษาคุณค่าของทรัพยากรในระบบให้คงอยู่นานที่สุด รวมทั้งการลดการปล่อยของเสียให้ต่ำที่สุด ล้วนเป็นวิธีการที่ช่วยให้การผลิตและการบริโภคเป็นไปอย่างยั่งยืน เป็นทิศทางที่พึงประสงค์ของการพัฒนาเศรษฐกิจในทุกระดับ

กรมอุตสาหกรรมพื้นฐานและการเหมืองแร่ (กพร.) กระทรวงอุตสาหกรรม ร่วมกับ ศูนย์เทคโนโลยีโลหะและวัสดุแห่งชาติ (เอ็มเทค) สวทช. ดำเนินโครงการส่งเสริมการออกแบบตามหลักการเศรษฐกิจหมุนเวียน (Design for Circular Economy) เพื่อให้เกิดการใช้ทรัพยากรอย่างยั่งยืน

โครงการนี้ส่งเสริมและพัฒนาให้ผู้ประกอบการนำหลักการเศรษฐกิจหมุนเวียนมาใช้ในการออกแบบผลิตภัณฑ์ บรรจุภัณฑ์ กระบวนการผลิต การเลือกใช้วัตถุดิบ การใช้งาน การจัดการเมื่อสิ้นอายุการใช้งานหรือไม่ใช้แล้ว ในปัจจุบันมีผู้ประกอบการจากอุตสาหกรรมต่างๆ สนใจเข้าร่วมโครงการ

บริษัท กรีนสปอต จำกัด ผู้ผลิตน้ำนมถั่วเหลืองบรรจุขวดและกล่อง ผลิตภัณฑ์เพื่อสุขภาพ ภายใต้แบรนด์ไวตามิ้ลค์ วีซอย ไวตามิ้ลค์แชมป์ และกรีนสปอต โดยมีผลิตภัณฑ์หลากหลายกว่า 30 ชนิด สำหรับจำหน่ายในประเทศและส่งออก บริษัทฯ ได้เข้าร่วมโครงการนี้เนื่องจากขยายโรงงานใหม่ ทำให้ยอดการผลิตของโรงงานเดิมลดลง 50% ส่งผลให้การใช้พลังงานและต้นทุนต่อหน่วยเพิ่มขึ้น

ทีมวิจัยของเอ็มเทคจึงได้ประเมินตัวชี้วัดการดำเนินการตามหลักเศรษฐกิจหมุนเวียน Circularity Performance ISO 59020 เพื่อนำไปสู่การออกแบบโซลูชันเพื่อปรับปรุงตัวชี้วัดที่สำคัญ ได้แก่

การปรับปรุงกระบวนการผลิตและเพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงานและทรัพยากร
ทีมวิจัยได้ออกแบบการบริหารจัดการกระบวนการผลิตที่ไม่ส่งผลกระทบกับสูตรของผลิตภัณฑ์ แต่เพิ่มกำลังการผลิตต่อวันให้สูงที่สุด โดยใช้น้ำหมุนเวียนมากขึ้นและใช้พลังงานลดลง

ทั้งนี้ได้ดำเนินการวัดผลอย่างเป็นระบบและชัดเจนตามหลัก Resource Stewardship ซึ่งเป็นหนึ่งในหลักการสำคัญของเศรษฐกิจหมุนเวียนที่คำนึงถึงการคงคุณค่าของทรัพยากรและหมุนเวียนใช้ให้นานที่สุด

การเพิ่มมูลค่ากากถั่วเหลือง
กากถั่วเหลืองที่เกิดขึ้นจากกระบวนการผลิตน้ำนมถั่วเหลืองมีปริมาณกว่า 100 ตันต่อวัน แต่เดิมจะถูกขายเป็นอาหารสัตว์ บริษัทจึงต้องการเพิ่มมูลค่ากากถั่วเหลืองโดยออกแบบผลิตภัณฑ์ใหม่ ตามหลักการ Value Creation ของแนวทางเศรษฐกิจหมุนเวียน

เนื่องจากกากถั่วเหลืองมีโปรตีนและเส้นใยที่มีคุณค่าทางโภชนาการ สามารถพัฒนาเป็นเส้นใยถั่วเหลือง ( soy fiber) เพื่อเป็นวัตถุดิบสำหรับอาหารฟังก์ชัน (functional ingredient) ได้ จึงสามารถใช้ในผลิตภัณฑ์อาหารหลายชนิด เช่น ใช้เป็นตัวปรับเนื้อสัมผัสในผลิตภัณฑ์เนื้อสัตว์เทียม นับเป็นผลพลอยได้จากการผลิตที่ทำให้ใช้ทรัพยากรได้อย่างคุ้มค่า

การประยุกต์ใช้หลักการออกแบบตามแนวทางเศรษฐกิจหมุนเวียนในโครงการนี้ได้สร้างประโยชน์โดยตรงทั้งด้านสิ่งแวดล้อม คือ ช่วยลดการใช้ทรัพยากร พลังงาน และลดการปลดปล่อยคาร์บอนไดออกไซด์ ด้านเศรษฐกิจ คือช่วยเพิ่มความสามารถในการแข่งขันให้ผู้ประกอบ และด้านสังคม คือทำให้ผู้บริโภคได้ใช้สินค้าที่ปลอดภัย นับเป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจของประเทศมุ่งสู่เศรษฐกิจหมุนเวียนอย่างเป็นรูปธรรม

ข้อมูลเพิ่มเติมติดต่อ:
นายณัฐกร กีรติไพบูลย์ และนางสาวภารดี บุญรอง
โทรศัพท์ 0 2564 6500 ต่อ 4122, 4303
อีเมล DE4CE@mtec.or.th