ที่มาของโจทย์วิจัย

การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.) ผลิตกระแสไฟฟ้าที่โรงไฟฟ้าแม่เมาะ โดยใช้ถ่านหินลิกไนต์เป็นเชื้อเพลิงทำให้เกิดเถ้าลิกไนต์ราว 10,000-12,000 ตัน/วัน เป็นเถ้าลอยราว 80% (3.0-3.5 ล้านตัน/ปี) และเถ้าหนักราว 20-25% (1-2 ล้านตัน/ปี) กฟผ. จึงต้องการใช้ประโยชน์จากเถ้าลิกไนต์ดังกล่าว

หน่วยวิจัยเซรามิกส์เอ็มเทคดำเนินการอย่างไร?

เถ้าลิกไนต์ประกอบด้วยสารประกอบของอะลูมินา ซิลิกา และสารอนินทรีย์อื่นๆ จึงสามารถประยุกต์ใช้ได้อย่างหลากหลาย เช่น ใช้เป็นวัตถุดิบในอุตสาหกรรมการผลิตวัสดุก่อสร้าง กระเบื้องปูพื้นหรือบุผนัง วัสดุฉนวนมวลเบา ตัวเร่งปฏิกิริยา รวมถึงเซโนสเฟียร์ เป็นต้น หน่วยวิจัยเซรามิกส์ได้ดำเนินโครงการวิจัยและพัฒนาโดยนำเถ้าลิกไนต์มาใช้ เพื่อช่วยรักษาสิ่งแวดล้อมลดการใช้พื้นที่ในการฝังกลบ รวมถึงสร้างมูลค่าเพิ่มให้แก่เถ้าลิกไนต์อีกด้วย

ผลการวิจัยและพัฒนา

วัสดุพรุน วัสดุดูดซับ
วัสดุก่อสรางจากเถ้าลอย
การคัดแยกเซโนสเฟียร์จากเถ้าลอย กระเบื้องเซรามิกจากเถ้าหนัก
เอ็มเทคได้นำเถ้าลอยมาใช้เป็นวัตถุดิบในการพัฒนาผลิตภัณฑ์หลายอย่าง เช่น
– วัสดุเม็ดมวลเบาสังเคราะห์สำหรับผลิตภัณฑ์ฉนวนคอนกรีต
– วัสดุต้นแบบจีโอพอลิเมอร์สำหรับใช้ในอุตสาหกรรมก่อสร้าง
– ต้นแบบตัวเร่งปฏิกิริยาซีโอไลต์สำหรับใช้ในอุตสาหกรรมปิโตรเลียมและพลังงาน
อนุภาคเซโนสเฟียร์มีมูลค่าสูงกว่าเถ้าลอย และเป็นที่ต้องการของอุตสาหกรรม เอ็มเทคจึงได้พัฒนากระบวนการคัดแยกอนุภาคเซโนสเฟียร์จากเถ้าลอย ทั้งกระบวนการแบบเปียกและแบบแห้ง
กระบวนการแยกแบบเปียกอาศัยความแตกต่างระหว่างความหนาแน่นของอนุภาคเซโนสเฟียร์กับน้ำ
กระบวนการคัดแยกแบบแห้ง (ใช้ระบบลมเหวี่ยง) อาศัยความแตกต่างทั้งขนาดและความหนาแนน่ ของอนุภาคเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการคัดแยก
เอ็มเทคได้พัฒนาสูตรส่วนผสมกระเบื้องเซรามิกจากการนำเถ้าหนักมาใช้ทดแทนวัตถุดิบประเภทดินและหินชนิดต่างๆ กระเบื้องเซรามิกที่ได้มีสมบัติผ่านตามเกณฑ์มาตรฐาน มอก. 2508-2555
นอกจากนี้ยังได้พัฒนาสูตรเคลือบที่มีการใช้เถ้าหนักเป็นองค์ประกอบด้วยเช่นกันชนิดต่างๆ กระเบื้องเซรามิกที่ได้มีสมบัติผ่านตามเกณฑ์มาตรฐาน มอก. 2508-2555
นอกจากนี้ยังได้พัฒนาสูตรเคลือบที่มีการใช้เถ้าหนักเป็นองค์ประกอบด้วยเช่นกัน

 

สถานภาพปัจจุบัน

วัสดุพรุน วัสดุดูดซับ
วัสดุก่อสร้างจากเถ้าลอย
การคัดแยกเซโนสเฟียร์จากเถ้าลอย กระเบื้องเซรามิกจากเถ้าหนัก
วัสดุเม็ดมวลเบาสังเคราะห์พร้อมสำหรับการถ่ายทอดเทคโนโลยี ส่วนวัสดุจีโอพอลิเมอร์และวัสดุที่มีโครงสร้าง         ซีโอไลต์ กำลังพัฒนาอยู่ในระดับห้องปฏิบัติการ กฟผ.อนุมัติทุนวิจัยและพัฒนาเรื่อง “การพัฒนากระบวนการเก็บกลับคืนเซโนสเฟียร์จากเถ้าลอยที่มีแคลเซียมสูง” มูลค่าโครงการ 5,549,640 บาท กฟผ. อนุมัติทุนวิจัยและพัฒนา เรื่อง “การใช้เถ้าลิกไนต์เป็นวัตถุดิบในการผลิตกระเบื้องเซรามิก” มูลค่าโครงการ 6,081,000 บาท

 

แผนงานในอนาคต

วัสดุพรุน วัสดุดูดซับ
วัสดุก่อสร้างจากเถ้าลอย
การคัดแยกเซโนสเฟียร์จากเถ้าลอย กระเบื้องเซรามิกจากเถ้าหนัก
ถ่ายทอดเทคโนโลยีการผลิตวัสดุก่อสร้างให้แก่นักลงทุนหรือผู้ประกอบการที่สนใจ สร้างเครื่องต้นแบบการคัดแยกเซโนสเฟียร์ จากเถ้าลอยแบบแห้งด้วยระบบลมเหวี่ยงเพื่อติดตั้งที่โรงไฟฟ้าแม่เมาะ จ.ลำปาง สร้างเครื่องต้นแบบการคัดแยกเซโนสเฟียร์จากเถ้าลอยแบบแห้งด้วยระบบลมเหวี่ยงเพื่อติดตั้งที่โรงไฟฟ้าแม่เมาะ จ.ลำปาง ถ่ายทอดองค์ความรู้การเตรียมกระเบื้องเซรามิกที่มีการใช้เถ้าหนักทดแทนวัตถุดิบแก่โรงงานกระเบื้องในพื้นที่ต่างๆ เช่น สระบุรี ลำปาง

 

ติดต่อ

ระพีพันธ์ ระหงษ์ (นักวิเคราะห์อาวุโส)
โทร : 0 2564 6500 Ext. 4789
อีเมล : rapeepr@mtec.or.th

Scroll Up