แปลและเรียบเรียง โดย อรวรรณ สัมฤทธิ์เดชขจร

ศูนย์เทคโนโลยีโลหะและวัสดุแห่งชาติ

เซฟาโลพอด (Cephalopods) หรือสัตว์จำพวกปลาหมึกขึ้นชื่อในเรื่องการพรางตัว พวกมันสามารถพรางตัวเข้ากับสิ่งแวดล้อมได้อย่างดีในเวลาที่รวดเร็ว ซึ่งสมบัติเฉพาะตัวนี้นักวิทยาศาสตร์ยังไม่สามารถลอกเลียนได้ แต่งานวิจัยของผู้ช่วยศาสตราจารย์ Leila Deravi จาก Northeastern University ที่ได้รับการตีพิมพ์ใน Advanced Optical Materials กำลังเข้าใกล้ไปอีกขั้น

รงคพาหะ (chromatophore) ก็เหมือนกับกระในผิวหนังมนุษย์ แต่ในเซฟาโลพอดรงคพาหะเหล่านี้สามารถปิด-เปิดได้ภายในเวลาเสี้ยววินาทีทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของสีผิวได้อย่างต่อเนื่อง ภายใต้รงคพาหะคือชั้นของอิริโดฟอร์ (iridophore) ซึ่งทำหน้าที่เหมือนกระจก การทำงานร่วมกันของทั้งรงคพาหะและอิริโดฟอร์จะสามารถสะท้อนทุกสีของแสงที่สายตามองเห็นได้

ทีมวิจัยของ Deravi ได้แยกเม็ดสีออกจากผิวของปลาหมึกเพื่อศึกษาให้เข้าใจอย่างถ่องแท้ถึงการเปลี่ยนสี พวกเขาพบว่าเม็ดสีเหล่านี้มีสมบัติทางแสงที่น่าทึ่งมาก เม็ดสี 1 อนุภาคมีขนาดเพียง 500 นาโนเมตร (เล็กกว่าเส้นผ่านศูนย์กลางของเส้นผมถึง 150 เท่า)  พวกเขาทดลองนำเม็ดสีมาจัดเรียงใหม่และทำเป็นชั้นพบว่าสามารถผลิตแผ่นผสมสีที่กว้างใหญ่ได้

เม็ดสีเหล่านี้เป็นเครื่องมือที่ทรงประสิทธิภาพสามารถนำไปทำฟิล์มบางที่มีหลายสีได้ พวกมันสามารถกระเจิงแสงช่วงที่สายตามองเห็นและอินฟราเรดได้ซึ่งมีผลต่อสีที่มองเห็น เมื่อทีมวิจัยสร้างระบบที่ลอกเลียนโครงร่างผิวหนังของปลาหมึกด้วยการเพิ่มกระจกเข้าไปก็สามารถปรับสีที่มองเห็นด้วยการกระเจิงแสงให้ผ่านหรือไม่ผ่านเม็ดสี กระบวนการนี้มีศักยภาพพอที่จะใช้กับวัสดุเฉพาะทาง (functional material) อย่างเซลล์แสงอาทิตย์เพื่อเพิ่มการดูดกลืนของแสง

นักวิจัยได้ทำเส้นใยจากเม็ดสีของปลาหมึกและกำลังสำรวจการใช้งานในวัสดุ เส้นใยนี้น่าสนใจที่จะนำไปถักเป็นสิ่งทอสำหรับสวมใส่ที่เปลี่ยนสีได้ จอแสดงผลแบบยืดหยุ่น และอุปกรณ์เปลี่ยนสีได้ในอนาคต

สนใจอ่านข้อมูลเพิ่มเติมที่

  • https://news.northeastern.edu/2018/02/squid-skin-could-be-the-solution-to-camouflage-material/
  • Amrita Kumar et al. Natural Light-Scattering Nanoparticles Enable Visible through Short-Wave Infrared Color Modulation, Advanced Optical Materials (2018). DOI: 10.1002/adom.201701369
  • https://www.businessinsider.com/how-squid-octopus-skin-camouflage-works-2015-9#watch-kqeds-full-deep-look-video-about-mollusk-camouflage-below-12
Scroll Up