รางวัลและเกียรติยศ
ระดับชาติ

ประเภทรางวัล: ผลงานวิจัย  สาขาเกษตรศาสตร์และชีววิทยา
ผลงานที่ได้รับรางวัล: “คลีน KLEAN” นวัตกรรมใหม่เพื่อการจับตัวน้ำยางแบบประหยัดน้ำและลดน้ำเสียในกระบวนการผลิตยางแผ่น (รมควัน)
(The work on “KLEAN- The Innovative Water Saving and Reduce Waste Water for Rubber Smoked Sheet Production” was awarded the National Research Council of Thailand’s Research Award in Agricultural Science and Biology – Excellence Level)
นักวิจัยเจ้าของผลงาน:
1.นายภูริพงษ์ วรรณวิไล
2.นายธงศํกดิ์ แก้วประกอบ
3.ดร.สุรพิชญ ลอยกุลนันท์
ชื่อรางวัลและเกียรติยศที่ได้รับ: ระดับดีมาก
หน่วยงานที่ให้รางวัลและเกียรติยศ: สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ (วช.)
ผู้มอบ: พลอากาศเอก ประจิน จั่นตอง รองนายกรัฐมนตรี
พิธีมอบรางวัลและเกียรติยศ:  “งานวันนักประดิษฐ์ ประจำปี 2562 (Thailand Inventors’ Day 2019)”
สถานที่: ณ ศูนย์นิทรรศการและการประชุมไบเทค บางนา กรุงเทพมหานคร
วันที่: 02-06 กุมภาพันธ์ 2562
ที่มาและความสำคัญของรางวัลและเกียรติยศ:
     อุตสาหกรรมแปรรูปยางพารา ถือเป็นอุตสาหกรรมประเภทหนึ่งที่ส่งผลต่อการเกิดมลภาวะทางน้ำ และเกิดการร้องเรียนจากชุมชนอยู่เป็นระยะ ซึ่งในอดีตที่ผ่านมาการเพาะปลูกยางพาราจะจำกัดอยู่เพียงในพื้นที่กลุ่มจังหวัดภาคใต้ แต่ในปัจจุบันได้มีการขยายพื้นที่เพาะปลูกออกไปอีกหลายภูมิภาคทั่วประเทศ ซึ่งในกระบวนการผลิตยางแผ่นดิบและยางแผ่นรมควัน จะมีการใช้น้ำในปริมาณมากและสิ้นเปลือง อาจจะด้วยเหตุผลที่คิดว่าแหล่งน้ำที่ใช้เป็นน้ำบาดาลซึ่งไม่ต้องเสียค่าใช้จ่ายใดๆ จึงทำให้ขาดแรงจูงใจและการตระหนักถึงการใช้น้ำอย่างประหยัดและมีประสิทธิภาพ ซึ่งที่เกิดขึ้นจากการใช้น้ำ คือ “น้ำเสีย” จากกระบวนการผลิตยางแผ่น โดยน้ำเสียดังกล่าวจะมีค่าความเป็นกรดและเป็นของเสียที่มีปริมาณมากที่สุด ซึ่งหากมีการปล่อยน้ำเสียดังกล่าวลงสู่แหล่งน้ำสาธารณะก็จะก่อให้เกิดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมมาก และอาจทำให้เกิดความเสียหายต่อระบบนิเวศในน้ำ

รูปที่ 1 ขั้นตอนการจับตัวน้ำยางสดเป็นเป็นแผ่นยางเต้าหู้ (ในกระบวนการผลิตยางแผ่นรมควัน)
รูปที่ 2 น้ำเสียที่เหลือจากขึ้นตอนการจับตัวน้ำยางสด (ในกระบวนการผลิตยางแผ่นรมควัน)

รายละเอียดโครงการ/ผลงานที่ได้รับรางวัลและเกียรติยศ
     แนวคิดสำหรับนวัตกรรม “คลีน” เริ่มต้นจากการพิจารณาการใช้ทรัพยากรน้ำในกระบวนการผลิตยางแผ่น (รมควัน) เพื่อให้เกิดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมน้อยที่สุด เป้าหมายที่สำคัญของ “คลีน” คือ ช่วยประหยัดการใช้น้ำในระบบ ทั้งการเจือจางน้ำยางสดและการเจือจางกรดในกระบวนการจับตัวตามแบบปกติที่ใช้อยู่ในปัจจุบัน ช่วยลดการใช้น้ำสะอาดในกระบวนการจับตัวและลดปริมาณน้ำเสียที่มีความเป็นกรด ทำให้ช่วยลดภาระการทำงานของระบบบำบัดน้ำและลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม
       ทีมวิจัยเสนอผลงานประดิษฐ์คิดค้น “คลีน” เพื่อช่วยในการกระตุ้นและเป็นทางเลือกให้ผู้ประกอบการยางแผ่นให้เล็งเห็นถึงความสำคัญกับการลดต้นทุนทางสิ่งแวดล้อม หรือการลดมลพิษจากกระบวนการผลิตให้มากขึ้น ซึ่งนอกจากจะช่วยอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติแล้ว ยังจะช่วยลดต้นทุนในการบำบัดของเสียหรือลดมลพิษที่เกิดขึ้นด้วย ด้วยการเริ่มต้นบริหารจัดการด้วยเทคโนโลยีที่มุ่งเน้นการ “ลดการใช้น้ำ” ซึ่งนั้นก็เท่ากับเป็นการลด “น้ำเสีย” ได้ด้วยเช่นกัน เทคโนโลยี “คลีน” จึงเป็นการปรับปรุงกระบวนการผลิตยางแผ่น (รมควัน) เพื่อให้การใช้วัตถุดิบ พลังงาน และทรัพยากรธรรมชาติ เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ โดยมุ่งเน้นให้เกิดของเสีย (น้ำเสีย) น้อยที่สุด ซึ่งแนวคิดของ “คลีน” เริ่มจากการเปลี่ยนมุมมองปัญหามลพิษและของเสียที่เกิดจากกระบวนการผลิต กล่าวคือ เปลี่ยนจากการใช้เทคโนโลยีเพื่อบำบัดมลพิษที่ปลายท่อ (End of Pipe Treatment) ซึ่งเป็นวิธีที่เพิ่มภาระค่าใช้จ่าย มาเป็นการป้องกันมลพิษ (Pollution Prevention) หรือการลดของเสียให้เหลือน้อยที่สุดก่อน แล้วจึงค่อยทำการบำบัดมลพิษที่เหลืออยู่ด้วยวิธีการที่เหมาะสมต่อไป ด้วยเหตุนี้ “คลีน” จึงเป็นเทคโนโลยีเพื่อการป้องกันและแก้ไขปัญหามลพิษตั้งแต่ต้นทาง (ใช้สารที่มีความเป็นพิษน้อย และลดการใช้น้ำ) และเป็นแนวทางที่นำไปสู่ระบบการจัดการสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน


2. คุณสมบัติและลักษณะเด่น คือ

  1. “คลีน” นวัตกรรมใหม่เพื่อการจับตัวน้ำยางแบบประหยัดน้ำและลดน้ำเสียในกระบวนการผลิตยางแผ่น (รมควัน) ช่วยลดการใช้น้ำในกระบวนการจับตัวน้ำยางตามวิธีแบบปกติที่ใช้อยู่ในปัจจุบัน ทั้งในส่วนการเจือจางน้ำยางสดและการเจือจางกรด ส่งผลให้ช่วยลดปริมาณการใช้น้ำสะอาดกว่าร้อยละ 95 และยังช่วยลดน้ำเสียที่เกิดขึ้นหลังขั้นตอนการจับตัวเนื้อยางได้กว่าร้อยละ 90 ทำให้ช่วยลดภาระการทำงานของระบบบำบัดน้ำและลดการใช้พลังงานได้ส่งผลต่อการลดต้นทุนการผลิตได้อีกทางหนึ่ง รวมถึงสร้างความยืดหยุ่นในการวางแผนการผลิตเพื่อช่วยลดจำนวนและขนาดของตะกงจับตัวให้เหมาะสมกับปริมาณน้ำยางสดต่อวัน
  2. “คลีน” อาศัยกลไกการทำงานของสารตกตะกอนโปรตีนที่สามารถปรับความเป็นกรด-ด่าง ในขณะที่อยู่น้ำยางด้วยหลักการทำให้โปรตีนในน้ำยางเกิดการเสียธรรมชาติ (Protein denaturation) โดย “คลีน” จะมีประสิทธิภาพการจับตัวน้ำยางสดได้อย่างสมบูรณ์เช่นเดียวกับกรดอินทรีย์ที่ใช้ในปัจจุบัน (กรดฟอร์มิก กรดอะซิติก เป็นต้น) แต่จะมีการทำงานโดยอาศัยหลักการตกตะกอนโปรตีนแบบขั้น เพื่อให้สามารถควบคุมอัตราการเกิดกลไกการปรับพีเอชในน้ำยาง โดยไม่มีผลกระทบต่อลักษณะและความแข็งของแผ่นยางเต้าหู้ แผ่นยางเต้าหู้ที่ได้มีความนิ่มใกล้เคียงกับการใช้กรดจับตัวแบบเดิม สามารถเข้าสู้ขั้นตอนการรีดของโรงานได้ตามปกติ ลายดอกขึ้นชัดได้ตามมาตรฐานยางแผ่นรมควัน โดยยางแผ่นรมควันที่ได้จัดอยู่ในเกณฑ์ยางแผ่นรมควันชั้น 3
รูปที่ 3 “คลีน” นวัตกรรมใหม่เพื่อการจับตัวน้ำยางแบบประหยัดน้ำและลดน้ำเสียในกระบวนการผลิตยางแผ่น
Scroll Up