พอร์แมท (PoreMat)

ตารางเปรียบเทียบสมบัติของวัสดุชนิดต่างๆ ที่ใช้เป็นตัวกลางชีวภาพ (biofiter media) ในการบำบัดน้ำ

สมบัติ	หินธรรมชาติ	พอร์แมท	Bioball	ปะการัง	Pumice	Ceramic rings
Bulk density (g/cm3)	2.7	0.8	0.2	1.2	0.60	1.3-2.3
Packing density (g/cm3)	1.47	0.43	0.14	0.65	0.33	0.73
Active surface area (m2/kg)	0.2	28*	1.3-1.4	1.8*	21*	1-4.4*
Active surface area (m2/litre)	0.3	16.8*	0.2-0.3	1.6*	12.5*	0.5-4.9*
Surface area (m2/g)		9.7**	72.5 cm2/ลูก	5.9**	2.5**	1.3**

*คำนวณโดยใช้ปริมาตรเทียบเท่าเม็ดทรงกลมขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 1 cm.
* กำหนดว่า พื้นที่ที่จุลินทรีย์ทำงานอยู่ที่ระดับความลึกจากผิวประมาณ 0.05 cm.
** BET surface area

คุณสมบัติของวัสดุปลูกเอ็มเทคเทียบกับวัสดุปลูกชนิดอื่น

ชนิด	พอร์แมท	เม็ดดินเผา	เพอร์ไลท์	Vermiculite	ขุยมะพร้าว	แกลบสด	เศษอิฐมอญ
ที่มา	ทำจากเถ้าแกลบ 100% ผ่านการเผา<1200C	เม็ดดินเผา 1100C.	แร่เพอร์ไลท์ผ่าน 1200°C ให้พองตัว	แร่ไมก้าผ่านอุณหภูมิ 850°C ให้พองตัว	โรงทำเบาะ ที่นอน โรงปลอกเปลือกมะพร้าว	โรงสีข้าว	เศษอิฐหัก
pH	7, 8.5	5-7	7-7.2	7-7.2	6-7	6-7
EC	ต่ำ	น้อย	-	65-140me/100gm	สูง เมื่อมีการสลายตัว	ต่ำ	น้อย
ความหนาแน่น	700-800 g/litre	0.3-0.6 g/cm3	0.075-0.08 g/cm3	0.09-0.14 g/cm3	ต่ำ	ต่ำ
ขนาด( mm)	4-20mm	8-16	1.5-6	>3mm.			2-15mm.
การอุ้มน้ำ	20-70wt% ขึ้นกับการใช้งาน	14.7-16.5wt%	250-300L/m3 (25-30vol%)	350-375L/m3 (35-37vol%)	อุ้มน้ำดีมากจนบางทีมีปัญหาเกี่ยวกับการระบายอากาศ	น้อย
อายุใช้งาน	หลายครั้ง-หลายปี	หลายปี	1 ครั้ง	1-2 ครั้ง	2-3 ครั้ง	2-3 ครั้ง	หลายครั้ง
ราคา	ถูกกว่าเม็ดดินเผา	แพง	ค่อนข้างแพง	1200B/m3	ถูก	ถูก	ถูก
ข้อดี	ระบายอากาศดีมาก ไม่สะสมโรคและแมลงแข็งแรง ไม่ยุบตัว คงทนดีมาก	ระบายอากาศดีมาก ไม่สะสมโรคและแมลง	เบา อุ้มน้ำดี ปลอดโรคและแมลง	เบา อุ้มน้ำดี ปลอดโรคและแมลง	มีการอุ้มน้ำดี	น้ำหนักเบา ราคาถูก	ราคาถูก ปลอดโรคและแมลง
ข้อเสีย		- อุ้มน้ำน้อย น้ำหนักมาก	- สลายตัว และอัดแน่นง่าย	- สลายตัวและอัดแน่นง่าย -ราคาแพง -ฆ่าเชื้อโรคและแมลงได้ยากเมื่อจะนำกลับมาใช้ -มีความสามารถในการแลกเปลี่ยนประจุได้	- การระบายอากาศที่รากพืชอาจมีปัญหา - อัดตัวแน่นเมื่อสลายตัวหลังใช้ - กำจัดโรคยาก	- ระบายน้ำดีเกินไป -อัดตัวแน่นหลังสลายตัว -กำจัดโรคยาก	- น้ำหนักมาก

การทดลองใช้งานวัสดุปลูกในระบบไฮโดรโปนิค

   ระบบไฮโดรโปนิค เป็นการปลูกพืชโดยไม่ใช้ดิน มีข้อได้เปรียบจากการปลูกแบบดั้งเดิม คือ สามารถควบคุมระบบได้ง่าย การจัดการเกี่ยวกับผลผลิตง่ายกว่าแบบลงดินดั้งเดิม ลดการใช้สารเคมีกำจัดโรคและแมลง สามารถใช้ปุ๋ยและน้ำอย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด ช่วยลดปัญหามลภาวะมากขึ้น วัสดุเพาะปลูกที่จะนำมาใช้ในการปลูกพืชในระบบควบคุมนี้ควรจะไม่ยุบตัวเมื่อเมื่อใช้ไปนาน ๆ ไม่สลายตัวทั้งทางเคมีและทางชีวภาพ รากพืชสามารถแพร่กระจายได้สะดวก ไม่มีสารที่เป็นพิษต่อพืชเจือปนอยู่ ไม่ทำปฏิกิริยากับสารละลายธาตุอาหาร แลกเปลี่ยนประจุต่ำหรือไม่มีเลย เพื่อไม่ไห้มีผลกระทบต่อประจุของธาตุอาหาร ไม่เป็นแหล่งสะสมของโรคและแมลง และนำกลับมาใช้ได้ง่าย

   พอร์แมทจากเถ้าแกลบ ได้ผ่านการทดลองใช้งานปลูกพืช ได้แก่ แตงกวาญี่ปุ่น (Cucumis sativus), แตงโมไร้เมล็ด ผักสลัด, กล้วยไม้ phalaenopsis, กล้วยไม้หวาย และ ไม้น้ำประดับ โดยกลุ่มวิจัยของ รศ.ดร. อิทธิสุนทร นนทกิจ ภาควิชาปฐพีวิทยา คณะเทคโนโลยีการเกษตร สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง เม็ดวัสดุปลูกสำหรับใช้ในการทดลองนี้มีทั้งเม็ดสีขาวและเม็ดสีเทา (มีความเป็นด่าง) และมีขนาดต่างๆ กัน

การทดลองปลูกแตงกวาญี่ปุ่น (Cucumis sativus) และแตงโมไร้เมล็ด

   แตงกวาญี่ปุ่นเป็นแตงกวาผลยาว เป็นพืชในตระกูลเดียวกันกับแตงโม ฟักทอง บวบ มะระ น้ำเต้า ระยะเก็บเกี่ยว 30-45 วัน ในการทดลอง ได้เปรียบเทียบกับวัสดุปลูกชนิดอื่นๆ ด้วย คือ เพอร์ไลท์ และทราย ทั้งแตงกวาญี่ปุ่น และแตงโมไร้เมล็ด ให้ผลการทดลองที่เหมือนกัน ซี่งพบว่า ตารางการให้น้ำที่เท่าๆ กัน พบว่าเป็นรองเพอร์ไลท์เพียงเล็กน้อย ดังนั้นในการใช้งานจึงต้องมีการปรับตารางการให้น้ำที่ต่างจากการใช้เพอร์ไลท์ เพื่อให้เหมาะสมกับพืช ส่วนขนาดเม็ดเพาะปลูกที่ให้ผลดีที่สุดคือ ขนาดไม่เกิน 4mm. สีขาว

ส่วนวัสดุปลูกรุ่นเม็ดสีเทาให้ผลผลิตน้อยกว่าชนิดอื่น แม้ว่าจะอมน้ำได้มากกว่า เนื่องจากความเป็นด่างที่ขัดขวางการดูดแร่ธาตุบางอย่าง ดังนั้น หากใช้วัสดุปลูกชนิดนี้จะต้องปรับค่าสารละลายอาหารพืช เพื่อชดเชยความเป็นด่างของวัสดุปลูกนี้ ดังที่ได้ทดลองกับการปลูกผักสลัดในข้อถัดไป

การทดลองปลูกผักสลัด

   ในการปลูกผักสลัดซึ่งมีระยะเวลาการเก็บเกี่ยวสั้น (45 วัน) เนื่องจากผักต้องการน้ำมาก จึงใช้เม็ดเพาะปลูกสีดำขนาดเล็กเปรียบเทียบกับการใช้เพอร์ไลท์ เม็ดรูพรุนจะอยู่ในกระถางพลาสติกขนาดประมาณ 1 นิ้ว เจาะรู เพาะต้นกล้าแล้วใส่ในถาดเพาะปลูก (ภาพที่ 5) ให้น้ำทางราก และก็พบว่าความเป็นด่างของเม็ดรูพรุนทำให้ส่งผลให้ผักเติบโตช้าเมื่อเทียบกับการปลูกในเพอร์ไลท์ แต่เมื่อปรับ pH และค่า EC ของสารละลายธาตุอาหาร ก็สามารถทำให้ได้ผลผลิตเทียบเท่าเพอร์ไลท์

การทดลองปลูกกล้วยไม้ phalaenopsis

   Phalaenopsis นิยมใช้เป็นไม้กระถางประดับตกแต่งสำนักงาน และบ้านพักอาศัย ฟาแลนน๊อปซีสเป็นกล้วยไม้รากอากาศและกึ่งอากาศ (epiphytes) วัสดุปลูกที่ใช้ปลูกนอกจากจะช่วยให้รากมีที่เกาะยึด เก็บความชื้น และธาตุอาหารแล้วยังต้องช่วยการระบายน้ำและถ่ายเทอากาศของราก ขนาดวัสดุปลูกต้องมีขนาดใหญ่และไม่อุ้มน้ำมาก

   จากการทดลองปลูกกล้วยไม้ phalaenopsis วัสดุปลูกที่ดีที่สุด คือใช้เม็ดวัสดุปลูกเอ็มเทคสีขาวขนาด 4-6mm. ผสมกับ Sphagnum Moss ช่วยให้กล้วยไม้แทงช่อดอกเร็วที่สุด เนื่องจากเม็ดวัสดุนี้ช่วยลดการยุบตัวของ Sphagnum Moss ซึ่งจะลดการระบายน้ำและอากาศ ทำให้เกิดสภาพที่ไม่เหมาะสมต่อการเติบโตของกล้วยไม้ การใช้เม็ดขนาด 4-6mm + Sphagnum Moss นี้ให้ผลดีกว่าขนาดเม็ดอื่นๆ หรือการใช้แบบไม่ผสม หรือใช้เพอร์ไลท์+Sphagnum Moss หรือใช้เพอร์ไลท์อย่างเดียว หรือ Sphagnum Moss เพียงอย่างเดียว

   ส่วนกล้วยไม้ชนิดอื่นๆ เช่น กล้วยไม้หวายสำหรับตัดดอกขาย ยังไม่คุ้มที่จะใช้เม็ดวัสดุปลูกชนิดนี้ เนื่องจากราคายังสูงเมื่อเทียบกับขุยมะพร้าวที่ใช้อยู่ในปัจจุบัน และเม็ดรุ่นที่ไม่เหมาะสมกับการปลูกกล้วยไม้หวายคือ เม็ดสีเทาดำ เนื่องจากมีความเป็นด่างสูงเกินไป

การทดลองปลูกไม้น้ำประดับ

   วัสดุปลูกเอ็มเทคชนิดสีขาวมีความเหมาะสมในการปลูกพืชน้ำเป็นอย่างดี เม็ดรูพรุนสามารถเป็นที่ยึดเกาะของราก รากสามารถแทรกไปในช่องว่างระหว่างเม็ดได้ดี และสีของวัสดุให้ความสวยงามและสะอาดตา

   นอกจากนี้แล้ว ยังได้มีการทดลองปลูกพืชอื่นเพิ่มเติม ได้แก่ ปลูกชวนชมเพื่อช่วยลดปัญหารากเน่าเมื่อได้รับน้ำมากเกินไป การปลูกผักสวนครัว การใช้ปลูกพืชในสวนดาดฟ้าเพื่อช่วยลดน้ำหนักของดินที่ใช้เป็นวัสดุปลูก