ศูนย์เทคโนโลยีโลหะและวัสดุแห่งชาติ (เอ็มเทค) สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) ร่วมกับกรมวิชาการเกษตร เดินหน้าขยายผลเทคโนโลยีการผลิตไบโอชาร์ (Biochar) สู่ภาคการเกษตรและชุมชน ผ่านการติดตั้งต้นแบบเตาผลิตไบโอชาร์ระดับชุมชนที่ได้มาตรฐานและปล่อยมลพิษต่ำที่กลุ่มวิจัยวิศวกรรมหลังการเก็บเกี่ยวและแปรรูป สถาบันวิจัยเกษตรวิศวกรรม ตำบลคลองหนึ่ง อำเภอคลองหลวง จังหวัดปทุมธานี เพื่อส่งเสริมการใช้ประโยชน์จากวัสดุชีวมวลทางการเกษตร เพิ่มมูลค่าของเหลือทิ้งทางการเกษตร ลดปัญหาการเผาในที่โล่ง และสนับสนุนการบริหารจัดการคาร์บอนของประเทศอย่างยั่งยืน
ความร่วมมือดังกล่าวเป็นส่วนหนึ่งของการดำเนินงานภายใต้ภายใต้บันทึกข้อตกลงความร่วมมือ (MOU-BT-2567-22484-TH) เรื่อง การวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีด้านการเกษตรและส่งเสริมการต่อยอดใช้ประโยชน์จากผลงานวิจัย เพื่อใช้เป็นสถานที่ร่วมกันพัฒนาคู่มือขั้นตอนการปฏิบัติงานที่เป็นมาตรฐาน (Standard Operating Procedure: SOP) สำหรับการผลิตไบโอชาร์จากเศษชีวมวลเหลือทิ้งที่ชนิดต่างๆ เพื่อให้การดำเนินงานผลิตไบโอชาร์ในระดับชุมชนเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ สม่ำเสมอและมีความปลอดภัยด้านมลพิษอากาศ ซึ่งทางทีมวิจัยนำโดยคุณนางอุมาพร เสนวิรัช กำลังวางแผนทำการเก็บตัวอย่างและวิเคราะห์ทดสอบด้านมลพิษอากาศจากเตาต้นแบบนี้ร่วมกับกรมควบคุมมลพิษต่อไป
ต้นแบบเตาผลิตไบโอชาร์ดังกล่าวเป็นผลงานวิจัยภายใต้โครงการ “การพัฒนาต้นแบบเตาผลิตไบโอชาร์ระดับชุมชนที่ได้มาตรฐานและปล่อยมลพิษต่ำ” ซึ่งออกแบบ สร้างและติดตั้งโดยทีมวิจัยนำโดยคุณกิตติคุณ ประเสริฐกาญจน์ มุ่งเน้นการออกแบบและพัฒนาเทคโนโลยีที่เหมาะสมกับการใช้งานในระดับชุมชนและวิสาหกิจชุมชน โดยคำนึงถึงประสิทธิภาพการผลิต ความปลอดภัย และผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ประกอบด้วย 3 ส่วนหลัก ได้แก่ เตาเผาแบบรีทอร์ท (Retort Kiln) ขนาด 1,200 ลิตร ตู้อบชีวมวลแบบสองชั้นที่มีพื้นที่บรรจุชีวมวล 2,300 ลิตร และระบบบำบัดอากาศเสียแบบเปียก (Wet Scrubber) สำหรับดักจับฝุ่นละอองและมลพิษที่เกิดขึ้นจากกระบวนการผลิตไบโอชาร์
การพัฒนาเทคโนโลยีดังกล่าวอาศัยการศึกษารูปแบบการกระจายอุณหภูมิภายในเตาเผา ร่วมกับการใช้แบบจำลองคอมพิวเตอร์เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการออกแบบ โดยมุ่งเน้น 3 ประเด็นสำคัญ ได้แก่ การเพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงานความร้อนภายในระบบ การให้ความร้อนแก่ก๊าซซินแก๊ส (Syngas) ก่อนการเผาไหม้เพื่อให้เกิดการเผาไหม้อย่างสมบูรณ์ และการออกแบบการไหลของความร้อนเพื่อนำพลังงานกลับมาใช้ประโยชน์สูงสุด นอกจากนี้ยังสามารถนำความร้อนเหลือทิ้งจากกระบวนการผลิตมาใช้ลดความชื้นของชีวมวลสำหรับการผลิตในรอบถัดไป ช่วยลดการใช้พลังงานและเพิ่มประสิทธิภาพการดำเนินงานโดยรวม ผลการพัฒนาพบว่าต้นแบบเตาผลิตไบโอชาร์สามารถรองรับการใช้งานในระดับชุมชนได้อย่างมีประสิทธิภาพ ช่วยลดการปล่อยมลพิษจากกระบวนการผลิตให้อยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน พร้อมเพิ่มมูลค่าของวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรให้กลายเป็นผลิตภัณฑ์ไบโอชาร์ที่สามารถนำไปใช้ปรับปรุงคุณภาพดิน เพิ่มศักยภาพการกักเก็บคาร์บอน และต่อยอดสู่การสร้างรายได้ให้แก่ชุมชน
การติดตั้งต้นแบบเตาผลิตไบโอชาร์ภายใต้ความร่วมมือระหว่างเอ็มเทค สวทช. และกรมวิชาการเกษตรในครั้งนี้ นับเป็นอีกก้าวสำคัญของการนำวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม มาช่วยยกระดับภาคการเกษตรไทย สร้างมูลค่าเพิ่มจากทรัพยากรชีวมวล และสนับสนุนการพัฒนาประเทศสู่เป้าหมายการเติบโตอย่างยั่งยืนและการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกในระยะยาว
ผู้สนใจข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับเทคโนโลยีเตาผลิตไบโอชาร์และการถ่ายทอดเทคโนโลยี
สามารถติดต่อ คุณเกริกชัย อินทร์ปอ เบอร์โทรศัพท์: 025646500 ต่อ 4461
E-mail: kroekchi@mtec.or.th