เรียบเรียงโดย
งานสื่อสารและขับเคลื่อนความรู้ ฝ่ายเผยแพร่เทคโนโลยีวัสดุ

อะลูมิเนียมเป็นโลหะที่มีแนวโน้มการใช้งานเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องในหลายอุตสาหกรรม เช่น อุตสาหกรรมก่อสร้าง (ประตู หน้าต่าง) การขนส่ง (รถ เรือ เครื่องบิน) เครื่องใช้ไฟฟ้า ชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ และบรรจุภัณฑ์ (ฟอยล์ กระป๋องเครื่องดื่ม)

การใช้งานที่มากขึ้นนี้ย่อมส่งผลให้เกิดเศษอะลูมิเนียมหมุนเวียนในปริมาณที่เพิ่มขึ้นด้วยเช่นกัน ดังนั้น การนำเศษอะลูมิเนียม (aluminum scrap) กลับมาใช้ใหม่จึงเป็นประเด็นสำคัญ เพื่อให้เกิดการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่าและลดปัญหาก๊าซเรือนกระจกที่ส่งผลต่อสิ่งแวดล้อม

ในอุตสาหกรรมก่อสร้าง อะลูมิเนียมบิลเลต (อะลูมิเนียมแท่งหน้าตัดกลม) เป็นวัตถุดิบต้นทางในการขึ้นรูปกรอบประตูหน้าต่าง อาคารสมัยใหม่นิยมใช้อะลูมิเนียมที่มีสีสันหลากหลายจากกระบวนการทำสี เพื่อเพิ่มความสวยงามและความทนทานต่อการกัดกร่อน ในอดีตมักใช้กระบวนการอะโนไดซ์ (anodizing) ในการทำอะลูมิเนียมให้เป็นสีเงิน ชา หรือดำ แต่ปัจจุบันมีความต้องการสีสันที่หลากหลายมากขึ้นจึงนิยมใช้การพ่นสีฝุ่น

เมื่อเกิดของเสียในกระบวนการผลิต รวมถึงเมื่อมีการรื้อถอนอาคาร เศษอะลูมิเนียมที่มีสีฝุ่นจะถูกนำมาหลอมใหม่เพื่อรีไซเคิล ทั้งนี้จะพบปัญหาใหญ่คือ การสลายตัวของสารเคลือบและสีฝุ่น ทำให้เกิดควันและกลิ่นจากสารระเหยต่างๆ ในปริมาณที่มากเกินกว่าเกณฑ์การควบคุมมลพิษของโรงงานทั่วไปจะรับได้ ส่งผลให้ไม่สามารถนำเศษอะลูมิเนียมที่มีสีฝุ่นมารีไซเคิลในปริมาณมากได้

นอกจากนี้ สารเคลือบผิวดังกล่าวยังก่อให้เกิดกากโลหะอะลูมิเนียม (dross) ในปริมาณสูง ซึ่งส่งผลโดยตรงต่อต้นทุนการผลิตและความซับซ้อนในการจัดการมลภาวะ

ด้วยเหตุนี้ ทีมวิจัยเอ็มเทคจึงได้พัฒนากระบวนการรีไซเคิลอะลูมิเนียมพ่นสีฝุ่น โดยศึกษาผลกระทบของสารเคลือบสีฝุ่นบนอะลูมิเนียมต่อสมบัติของวัสดุรีไซเคิล วิเคราะห์สิ่งปนเปื้อน ปริมาณการได้กลับคืนเนื้อ (% yield) และสมบัติทางกลของบิลเลต รวมถึงตรวจสอบชนิดและปริมาณก๊าซที่เกิดขึ้นในระหว่างการรีไซเคิล เพื่อหาแนวทางการจัดการที่เหมาะสม

ทีมวิจัยมีเป้าหมายที่จะเพิ่มการใช้เศษอะลูมิเนียมที่มีสารเคลือบประเภทพ่นสีฝุ่นในกระบวนการรีไซเคิล เพื่อลดปริมาณขยะโลหะและควบคุมการเกิดก๊าซมลภาวะจากกระบวนการรีไซเคิลอะลูมิเนียม จึงได้พัฒนาระบบจัดการเศษอะลูมิเนียมที่มีประสิทธิภาพ ซึ่งไม่เพียงรักษาคุณภาพของกระบวนการผลิต แต่ยังช่วยลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม และสนับสนุนการพัฒนาอุตสาหกรรมให้สอดคล้องกับแนวทางเศรษฐกิจหมุนเวียนในระยะยาว

ทีมวิจัยยังมีแผนที่จะศึกษาการใช้พลังงานในการรีไซเคิลอะลูมิเนียมเปรียบเทียบกับการผลิตใหม่ พร้อมหาแนวทางลดและเพิ่มมูลค่ากากโลหะ เพื่อตอบโจทย์เศรษฐกิจหมุนเวียนและเพิ่มประสิทธิภาพการใช้ทรัพยากรอย่างยั่งยืน

ติดต่อสอบถามข้อมูล
นายสมภพ เพชรคล้าย
ทีมวิจัยเทคโนโลยีการผลิตอะลูมิเนียม กลุ่มวิจัยกระบวนการทางวัสดุและการผลิตอัตโนมัติ
โทรศัพท์ 0-2564-6500 ต่อ 4619
อีเมล: sompobp@mtec.or.th