วันที่ 14 กรกฏาคม 2569
ณ ศูนย์ประชุมอุทยานวิทยาศาสตร์ประเทศไทย จังหวัดปทุมธานี
ศูนย์เทคโนโลยีโลหะและวัสดุแห่งชาติ (เอ็มเทค) สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) ร่วมกับสภาองค์กรของผู้บริโภค พร้อมด้วยคณะทำงานพัฒนาการออกฉลากความปลอดภัยหมวกนิรภัยรถจักรยานยนต์ จัดเวทีรับฟังความคิดเห็นสาธารณะเพื่อร่วมกำหนด “เกณฑ์ระดับดาวความปลอดภัยหมวกนิรภัยรถจักรยานยนต์ของประเทศไทย” ภายใต้โครงการ “ยกระดับความมั่นใจด้วยฉลากความปลอดภัยหมวกกันน็อกไทย” เพื่อเปิดโอกาสให้ผู้ผลิต ผู้นำเข้า ผู้จำหน่าย หน่วยงานภาครัฐ นักวิชาการ ผู้เชี่ยวชาญ และผู้แทนผู้บริโภค ร่วมเสนอความคิดเห็นต่อร่างเกณฑ์การประเมิน ก่อนนำไปปรับปรุงให้มีความเหมาะสม โปร่งใส และสามารถนำไปใช้ได้จริงในระดับประเทศ
โดยมี คุณสารี อ๋องสมหวัง ประธาน “คณะทำงานพัฒนาการออกฉลากความปลอดภัยหมวกนิรภัยรถจักรยานยนต์” และเลขาธิการสำนักงานสภาองค์กรของผู้บริโภค กล่าวเปิดงาน
ด้าน รศ. ดร.เติมศักดิ์ ศรีคิรินทร์ ผู้อำนวยการเอ็มเทค สวทช. ได้กล่าวถึงที่มาของโครงการแพลตฟอร์มเผยแพร่ข้อมูลประสิทธิภาพด้านความปลอดภัยของหมวกนิรภัยรถจักรยานยนต์ โดยประเทศไทยนั้นยังคงประสบปัญหาการสูญเสียจากอุบัติเหตุรถจักรยานยนต์ โดยการบาดเจ็บที่ศีรษะเป็นสาเหตุสำคัญของการเสียชีวิตและความพิการ แม้ว่าหมวกนิรภัยที่จำหน่ายในประเทศจะต้องผ่านมาตรฐานบังคับ แต่ผู้บริโภคยังขาดข้อมูลเชิงเปรียบเทียบด้านประสิทธิภาพการปกป้องที่สามารถใช้ประกอบการตัดสินใจเลือกซื้อได้ จึงเป็นที่มาของการพัฒนาระบบประเมินระดับดาวความปลอดภัย ซึ่งจะช่วยยกระดับจากการรับรองเพียง “ผ่านมาตรฐาน” ไปสู่การสื่อสารระดับสมรรถนะด้านความปลอดภัยที่เข้าใจง่ายและตรวจสอบได้
ภายในงานมีการนำเสนอที่มาและแนวทางการดำเนินโครงการ ตลอดจนรายละเอียดเชิงลึกจากคณะผู้วิจัยและผู้เชี่ยวชาญ ประกอบด้วย
รศ. ดร.วิษณุ อรรถวานิช รองอธิการบดีฝ่ายวิจัย มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ และอาจารย์ประจำภาควิชาเศรษฐศาสตร์ คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ นำเสนอผลการประเมินผลลัพธ์และผลกระทบทางเศรษฐกิจและสังคมจากการพัฒนาฉลากความปลอดภัย โดยชี้ให้เห็นว่าผู้บริโภคให้ความสำคัญและยินดีที่จะจ่ายเงินเพิ่มขึ้น เพื่อซื้อหมวกนิรภัยที่มีระดับดาวความปลอดภัยที่สูงขึ้น ซึ่งไม่เพียงแต่คุ้มค่าในเชิงเศรษฐศาสตร์และสังคมจากการช่วยลดความสูญเสีย แต่ยังส่งผลดีต่อผลประกอบการของภาคธุรกิจอีกด้วย
ดร.ฉัตรชัย ศรีสุรางค์กุล หัวหน้าทีมวิจัยเทคโนโลยียานยนต์และการขับขี่ MTEC สวทช. นำเสนอขอบข่ายในการทดสอบและการคำนวณคะแนนเพื่อจัดระดับดาว โดยระบุว่าทีมวิจัยได้เลือกใช้หัวข้อการทดสอบ “การดูดซับแรงกระแทก” ตามมาตรฐาน มอก. 369 มาเป็นเกณฑ์หลัก และนำผลความเร่งสูงสุดที่ได้จากการกระแทกทั้ง 4 ตำแหน่ง (หน้า, บน, หลัง, ข้าง) มาคำนวณถ่วงน้ำหนักร่วมกับข้อมูลสถิติอุบัติเหตุที่เกิดขึ้นจริงในประเทศไทย เพื่อแปลงข้อมูลเชิงเทคนิคที่ซับซ้อนให้เป็น “ดัชนีความปลอดภัย” ที่ผู้บริโภคเข้าใจได้ง่าย
อาจารย์เศรษฐลัทธ์ แปงเครื่อง ผู้ช่วยวิจัยอาวุโส ทีมวิจัยเทคโนโลยียานยนต์และการขับขี่ MTEC สวทช. นำเสนอเกณฑ์การจัดระดับดาวของหมวกกันน็อก โดยอธิบายถึงการนำข้อมูลที่ได้จากการสุ่มตัวอย่างหมวกในท้องตลาดมาวิเคราะห์ทางสถิติและการแจกแจงแบบปกติ (Normal Distribution) เพื่อแบ่งระดับดัชนีความปลอดภัยออกเป็น 0-5 ดาวอย่างโปร่งใสและเป็นธรรม นอกจากนี้ยังได้นำเสนอแพลตฟอร์มเผยแพร่ข้อมูล (Dashboard) ที่จะช่วยให้ผู้บริโภคสามารถเปรียบเทียบประสิทธิภาพ สเปก และระดับดาวของหมวกแต่ละรุ่นก่อนตัดสินใจซื้อได้อย่างชัดเจนเวทีรับฟังความคิดเห็นในครั้งนี้จึงมีความสำคัญอย่างยิ่ง เพราะทุกข้อเสนอแนะจากผู้มีส่วนได้ส่วนเสียจะถูกนำไปพัฒนาเกณฑ์การประเมิน ระบบการทดสอบ และแพลตฟอร์มฐานข้อมูลสาธารณะให้มีความครบถ้วน โปร่งใส เชื่อถือได้ และเหมาะสมกับบริบทของประเทศไทย ขณะเดียวกัน สวทช. พร้อมสนับสนุนผู้ประกอบการในการยกระดับการออกแบบและการผลิตหมวกนิรภัยให้มีประสิทธิภาพและความปลอดภัยสูงขึ้น เพื่อยกระดับอุตสาหกรรมหมวกนิรภัยไทยควบคู่กับการคุ้มครองผู้บริโภค
โครงการ “ยกระดับความมั่นใจด้วยฉลากความปลอดภัยหมวกกันน็อกไทย” มีเป้าหมายเพื่อให้ผู้บริโภคสามารถเปรียบเทียบและเลือกซื้อหมวกนิรภัยได้อย่างมั่นใจมากยิ่งขึ้น พร้อมทั้งสร้างแรงจูงใจให้ผู้ผลิตพัฒนาผลิตภัณฑ์อย่างต่อเนื่อง และสนับสนุนการกำหนดแนวทางเชิงนโยบายในการยกระดับมาตรฐานความปลอดภัยของหมวกนิรภัยในประเทศไทย
สำหรับร่างเกณฑ์การจัดระดับดาวความปลอดภัย ได้พัฒนาขึ้นโดยอ้างอิงผลการทดสอบตามมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (มอก. 369) ร่วมกับข้อมูลสถิติอุบัติเหตุของประเทศไทย เพื่อคำนวณดัชนีความปลอดภัยและจัดระดับตั้งแต่ 0–5 ดาว โดยมุ่งหมายให้เป็นเครื่องมือสื่อสารข้อมูลด้านความปลอดภัยที่เข้าใจง่าย โปร่งใส และช่วยยกระดับการแข่งขันเชิงคุณภาพของอุตสาหกรรมหมวกนิรภัยไทยในระยะยาว
