ศูนย์เทคโนโลยีโลหะและวัสดุแห่งชาติ (เอ็มเทค) สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) ร่วมกับหน่วยงานพันธมิตรในเครือข่าย Biochar Consortium จัดการประชุมระดมสมองเครือข่ายไบโอชาร์ ครั้งที่ 5 (The 5th Biochar Consortium @ MSAT 2026) ภายใต้หัวข้อ “NbS & High-Value Biochar Applications” ณ ห้องจูปิเตอร์ 12 อาคารอิมแพ็ค ชาเลนเจอร์ เมืองทองธานี จังหวัดนนทบุรี ในรูปแบบ Hybrid โดยมีผู้เข้าร่วมประชุมทั้งในสถานที่และผ่านการถ่ายทอดสดทาง Facebook Live
การประชุมครั้งนี้เป็นส่วนหนึ่งของการประชุมวิชาการนานาชาติทางวัสดุศาสตร์และเทคโนโลยี ครั้งที่ 13 (MSAT-13) มีวัตถุประสงค์เพื่อเผยแพร่ความรู้ด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรมวัสดุศาสตร์ ตลอดจนผลงานวิจัยและพัฒนาของเอ็มเทค ทั้งที่ดำเนินการโดยศูนย์ฯ เองและภายใต้ความร่วมมือกับหน่วยงานพันธมิตร ภายในงานประกอบด้วยการนำเสนอผลงานวิจัย การสัมมนาพิเศษทางวิชาการ และการจัดแสดงนิทรรศการผลงานวิจัย โดยมุ่งต่อยอดองค์ความรู้และยกระดับระบบนิเวศไบโอชาร์ของประเทศไทยให้เติบโตอย่างยั่งยืน ทั้งในมิติสิ่งแวดล้อมและเชิงพาณิชย์
ภายในงานได้รับเกียรติจากผู้ทรงคุณวุฒิและผู้เชี่ยวชาญจากทั้งในและต่างประเทศ ร่วมบรรยายและแลกเปลี่ยนองค์ความรู้และประสบการณ์เชิงลึกในประเด็นที่น่าสนใจ ดังนี้
- ดร.สุดา อิทธิสุภรณ์รัตน์ นักวิชาการสิ่งแวดล้อมชำนาญการ ศูนย์วิจัยและฝึกอบรมด้านสิ่งแวดล้อม กรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม บรรยายในหัวข้อ “Thailand’s NbS CCS plan towards Net Zero in 2050” นำเสนอกรอบนโยบายและเป้าหมาย NDC 3.0 ของประเทศไทย ซึ่งมุ่งลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิลงร้อยละ 47 ภายในปี 2578 และบรรลุเป้าหมาย Net Zero ภายในปี 2593 พร้อมเน้นย้ำบทบาทของการแก้ปัญหาที่อาศัยธรรมชาติเป็นพื้นฐาน (Nature-based Solutions: NbS) เทคโนโลยีไบโอชาร์ และการดักจับและกักเก็บคาร์บอน (Carbon Capture and Storage: CCS) ควบคู่กับกลไกสนับสนุนทางการเงินและระบบการติดตาม รายงาน และทวนสอบ (MRV/MMV) ที่น่าเชื่อถือ
- Dr. Virpi Siipola จาก VTT Technical Research Centre of Finland ประเทศฟินแลนด์ บรรยายในหัวข้อ “Biochar and biobased activated carbon development for high-value applications” นำเสนอแนวคิดการออกแบบคุณสมบัติของไบโอชาร์และถ่านกัมมันต์ชีวภาพโดยเริ่มจากโจทย์และความต้องการของการใช้งานจริง (Designing backwards from function) เพื่อยกระดับไบโอชาร์จากวัสดุสำหรับกักเก็บคาร์บอนไปสู่การเป็นวัสดุฟังก์ชันขั้นสูงสำหรับการบำบัดน้ำเสีย อุตสาหกรรมวัสดุก่อสร้าง และการใช้ทดแทนคาร์บอนจากฟอสซิล
- Prof. Dr. Shu Zhang จาก Nanjing Forestry University สาธารณรัฐประชาชนจีน บรรยายในหัวข้อ “Biochar as NbS CCS” ถ่ายทอดความก้าวหน้าด้านเทคโนโลยีการแปรรูปชีวมวลในระดับอุตสาหกรรม ตลอดจนการปรับปรุงโครงสร้างทางเคมีและกายภาพของไบโอชาร์ เพื่อเพิ่มมูลค่าและพัฒนาเป็นวัสดุคาร์บอนขั้นสูง อาทิ วัสดุขั้วแอโนดสำหรับแบตเตอรี่โซเดียมไอออน สารดูดซับสำหรับการบำบัดน้ำเสีย และวัสดุตัวเร่งปฏิกิริยา
- Dr. Ayaka W. Kishimoto-Mo จาก Institute for Agro-Environmental Sciences (NARO) ประเทศญี่ปุ่น บรรยายในหัวข้อ “Biochar Carbon Sequestration Management in Japan” ถ่ายทอดประสบการณ์กว่า 2 ทศวรรษของประเทศญี่ปุ่นในการผลักดันไบโอชาร์สู่การดำเนินงานระดับนโยบาย การรับรองคาร์บอนเครดิตภายใต้กลไก J-Credit และการสร้างแบรนด์สินค้าเกษตรที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม (COOL VEGE®) รวมถึงความร่วมมือในโครงการนำร่องการผลิตไบโอชาร์จากเหง้ามันสำปะหลังในประเทศไทย
- Dr. Christina M. Kuchendorf จาก Forschungszentrum Jülich สหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี บรรยายในหัวข้อ “Biochar for old mine restoration” นำเสนอผลการศึกษาและแนวทางประยุกต์ใช้ไบโอชาร์ร่วมกับสารปรับปรุงดินอินทรีย์และเทคโนโลยีเกษตรแม่นยำ เพื่อฟื้นฟูพื้นที่เหมืองแร่เก่าและดินเสื่อมโทรมให้กลับมามีความอุดมสมบูรณ์ พร้อมทั้งเปิดโอกาสในการพัฒนาความร่วมมือกับเอ็มเทค สวทช. เพื่อขับเคลื่อนการฟื้นฟูพื้นที่เหมืองแร่ในประเทศไทย
นอกจากนี้ ในช่วงท้ายของการประชุมยังมีการเสวนาระดมสมองในหัวข้อ “International Biochar Consortium to Guide Thailand towards Net Zero 2050” โดยมี ศาสตราจารย์ ดร.อภินิติ โชติสังกาศ นายกสมาคมการค้าไบโอชาร์เอเชียแปซิฟิกนานาชาติ (IBAP) ประเทศไทย และ ดร.เปรมฤดี กาญจนปิยะ หัวหน้าทีมวิจัย NZE Biochar จากเอ็มเทค ร่วมแลกเปลี่ยนมุมมองและข้อเสนอแนะ โดยมี ดร.ศิริกานต์ วิเศษสุวรรณภูมิ จากเอ็มเทค เป็นผู้ดำเนินรายการ
การจัดประชุมครั้งนี้สะท้อนบทบาทของเอ็มเทค สวทช. ในการเป็นศูนย์กลางเชื่อมโยงเครือข่ายวิจัย หน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน และพันธมิตรนานาชาติ เพื่อร่วมกำหนดทิศทางและขับเคลื่อนการพัฒนาเทคโนโลยีและอุตสาหกรรมไบโอชาร์ของประเทศไทยให้เติบโตอย่างเข้มแข็ง สามารถสร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจควบคู่กับการดูแลสิ่งแวดล้อม และเป็นส่วนสำคัญในการสนับสนุนเป้าหมายการเปลี่ยนผ่านสู่สังคมคาร์บอนต่ำและการบรรลุเป้าหมาย Net Zero ของประเทศภายในปี 2593