ศูนย์เทคโนโลยีโลหะและวัสดุแห่งชาติ (เอ็มเทค) สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) ร่วมกับกรมวิชาการเกษตร กรมพัฒนาที่ดิน กรมส่งเสริมการเกษตร สำนักงานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจังหวัดพะเยา และหน่วยงานพันธมิตรในพื้นที่ จัดกิจกรรม “ส่งเสริมการผลิตและใช้ปุ๋ยหมักผสมไบโอชาร์ในภาคการเกษตร เพื่อมุ่งสู่เป้าหมายความเป็นกลางทางคาร์บอน (Carbon Neutrality) และการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ (Net Zero) ที่สอดคล้องกับแผนลดก๊าซเรือนกระจกระดับจังหวัด” ระหว่างวันที่ 25–30 มิถุนายน 2569 ณ ศูนย์จัดการดินปุ๋ยชุมชนตำบลบ้านใหม่ อำเภอเมืองพะเยา จังหวัดพะเยา
กิจกรรมดังกล่าวเป็นส่วนหนึ่งของโครงการวิจัยที่มุ่งพัฒนาแนวทางการผลิตและการใช้ประโยชน์จากไบโอชาร์ ซึ่งผลิตจากวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตร โดยเฉพาะเศษไม้ไผ่จากชุมชนบ้านบัว จังหวัดพะเยา เพื่อเพิ่มมูลค่าเศษวัสดุ ลดการเผาในที่โล่ง และนำไปสู่การจัดทำแผนการลดก๊าซเรือนกระจกระดับจังหวัด
ที่ผ่านมา เอ็มเทค นำโดย ดร.ชัญชณา ธนชยานนท์ ดร.เปรมฤดี กาญจนปิยะ และดร.สมคิด ดำน้อย กรมวิชาการเกษตรได้ร่วมพัฒนาเทคโนโลยีการผลิตไบโอชาร์ที่มีประสิทธิภาพและได้มาตรฐานสำหรับชุมชน พร้อมพัฒนาระบบติดตาม ตรวจสอบ และประเมินผลการผลิต (Digital Monitoring, Reporting and Verification: dMRV) รวมถึงแนวปฏิบัติมาตรฐาน (Standard Operating Procedure: SOP) เพื่อให้ได้ไบโอชาร์ที่มีคุณภาพและเหมาะสมต่อการใช้ประโยชน์ทางการเกษตร
โครงการวิจัยในระยะนี้มุ่งต่อยอดการใช้ไบโอชาร์ผ่านการพัฒนาปุ๋ยหมักผสมไบโอชาร์โดยอาศัยกลไกบริหารจัดการที่มีอยู่แล้วของศูนย์จัดการดินปุ๋ยชุมชน (ศดปช.) กรมส่งเสริมการเกษตร และสถานีพัฒนาที่ดินพะเยา กรมพัฒนาที่ดิน มาช่วยกันขยายผลให้เกิดการซื้อขายไบโอชาร์ได้อย่างยั่งยืน เป็นชุมชนพึ่งพาตนเองได้ ซึ่งการใช้ปุ๋ยหมักผสมไบโอชาร์จะช่วยปรับปรุงคุณภาพดิน เพิ่มปริมาณคาร์บอนอินทรีย์ เพิ่มความสามารถในการอุ้มน้ำและธาตุอาหาร ส่งเสริมการทำงานของจุลินทรีย์ในดิน ลดการพึ่งพาปุ๋ยเคมี และสนับสนุนระบบเกษตรคาร์บอนต่ำควบคู่กับการเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตของเกษตรกร
ตลอดระยะเวลาการดำเนินกิจกรรม ทีมวิจัยและหน่วยงานพันธมิตรจะจัดอบรมเชิงปฏิบัติการ ถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านการผลิตปุ๋ยหมักผสมไบโอชาร์ การสำรวจและเก็บข้อมูลแปลงเกษตร การสาธิตการผลิตและการใช้ปุ๋ยในแปลงปลูก ตลอดจนจัดเวทีแลกเปลี่ยนความคิดเห็นเกี่ยวกับการขับเคลื่อนมาตรการลดก๊าซเรือนกระจกระดับจังหวัดและการกักเก็บคาร์บอนด้วยไบโอชาร์ความร่วมมือระหว่างเอ็มเทคและหน่วยงานภาครัฐ ภาควิชาการ และชุมชนในครั้งนี้ จะเป็นต้นแบบของการนำวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรมมาเชื่อมโยงกับการจัดการทรัพยากรในระดับพื้นที่ สร้างระบบการผลิตทางการเกษตรที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ลดต้นทุน เพิ่มรายได้ให้เกษตรกร และสนับสนุนการบรรลุเป้าหมายการพัฒนาสู่สังคมคาร์บอนต่ำของประเทศไทยอย่างเป็นรูปธรรม
ข้อมูลเพิ่มเติม: https://thaibiochar.net/
