เอ็มเทค สวทช. ผนึกเครือข่ายพันธมิตร ขับเคลื่อน “End-of-Waste” เปลี่ยนกากอุตสาหกรรมจากภาระสู่ทรัพยากรสำรอง สร้างโอกาสใหม่ในสายการผลิต

วันที่ 13 สิงหาคม 2569
ณ ห้องสยาม โรงแรมอีสติน แกรนด์ พญาไท กรุงเทพฯ

ศูนย์เทคโนโลยีโลหะและวัสดุแห่งชาติ (เอ็มเทค) สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) ร่วมกับหน่วยงานพันธมิตร จัดงานสัมมนา “End of Waste Innovation Showcase: พลิกวิกฤติของเสีย สู่โอกาสใหม่ในสายการผลิต” เพื่อสร้างความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับแนวทางการเพิ่มมูลค่ากากอุตสาหกรรม ยกระดับการจัดการของเสียด้วยนวัตกรรม และเชื่อมโยงความร่วมมือระหว่างภาครัฐ หน่วยงานวิจัย และภาคอุตสาหกรรม เพื่อขับเคลื่อนประเทศไทยสู่เศรษฐกิจหมุนเวียนและเป้าหมายความเป็นกลางทางคาร์บอน

รศ.ดร.เติมศักดิ์ ศรีคิรินทร์ ผู้อำนวยการเอ็มเทค กล่าวว่า กากอุตสาหกรรมเป็นหนึ่งในความท้าทายด้านสิ่งแวดล้อมของประเทศ ทั้งปัญหาการลักลอบทิ้ง มลพิษทางอากาศ น้ำ และดิน รวมถึงการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากการกำจัดหรือเผา ขณะเดียวกัน กากอุตสาหกรรมยังมีศักยภาพเป็น “ทรัพยากรสำรอง” จากคุณสมบัติและองค์ประกอบที่สามารถนำกลับมาใช้ประโยชน์ได้ จึงจำเป็นต้องเปลี่ยนมุมมองจาก “ของเสีย” ไปสู่การใช้ประโยชน์ด้วยเทคโนโลยีและนวัตกรรมขับเคลื่อนสู่ “End-of-Waste” หรือการสิ้นสุดความเป็นของเสีย ไม่ได้อาศัยเพียงเทคโนโลยี แต่ต้องดำเนินควบคู่กับการพัฒนากฎระเบียบและนโยบายที่เอื้อต่อการนำกากอุตสาหกรรมกลับมาใช้ประโยชน์ โดยเอ็มเทคพร้อมทำหน้าที่เป็น “Innovation Arm” สนับสนุนหน่วยงานภาครัฐและภาคอุตสาหกรรมในการพัฒนาองค์ความรู้และเทคโนโลยี ร่วมกับหน่วยงานกำกับดูแล เพื่อให้การจัดการกากอุตสาหกรรมเกิดผลในทางปฏิบัติ

ภารกิจดังกล่าวเป็นหนึ่งในกลยุทธ์การวิจัยของเอ็มเทคภายใต้ธีม “Material Solution for Net Zero” ที่มุ่งใช้เทคโนโลยีวัสดุสนับสนุนการเปลี่ยนผ่านสู่ความเป็นกลางทางคาร์บอนและการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ โดยมุ่งให้งานวิจัยทำหน้าที่เป็น “ทัพหน้า” ในการพัฒนาเทคโนโลยีเพื่อสิ่งแวดล้อม และเตรียมความพร้อมให้ภาคอุตสาหกรรมรับมือกับมาตรการด้านความยั่งยืนที่จะเข้มข้นขึ้น

ภายในงานมีการถ่ายทอดมุมมองและองค์ความรู้จากหน่วยงานภาครัฐ ภาคอุตสาหกรรม และหน่วยงานวิจัย อาทิ “Thailand End of Waste Inspiration” โดย ดร.จุลพงษ์ ทวีศรี ที่ปรึกษาปลัดกระทรวงอุตสาหกรรม และ “Inclusive Sustainability: Circular Economy and End of Waste ปรับเปลี่ยนอุตสาหกรรมเพื่อการเติบโตที่ยั่งยืน” โดย นายวิสุทธ จงเจริญกิจ รองประธานสถาบันน้ำ สิ่งแวดล้อม และ Climate Change สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย พร้อมด้วยหัวข้อ “เส้นทางอำพลฟูดส์ เดินหน้า NET ZERO ด้วยนวัตกรรมที่จับต้องได้ Sustainable Growth with Purpose” โดย ดร.กรณ์กณิศ แสงดี ผู้อำนวยการส่วนงานนวัตกรรมเพื่อความยั่งยืน กลุ่มอำพลฟูดส์

นอกจากนี้ ยังมีช่วง “From Lab to Line: Innovation highlight Pitching” นำเสนอนวัตกรรมโดยนักวิจัยจาก สวทช. ศูนย์ความเป็นเลิศด้านเทคโนโลยีปิโตรเคมีและวัสดุ และศูนย์ความเป็นเลิศด้านการจัดการสารและของเสียอันตราย รวมถึงหัวข้อ “Offsetting Carbon Emission from waste management แต้มต่อธุรกิจ ตัวชี้วัดด้านสิ่งแวดล้อมจากการเพิ่มมูลค่ากากอุตสาหกรรม” โดย ดร.นงนุช พูลสวัสดิ์ ผู้อำนวยการสถาบันเทคโนโลยีและสารสนเทศเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน เอ็มเทค

ช่วงบ่ายเป็นการแลกเปลี่ยนเรื่อง “กลไกการสนับสนุนธุรกิจสีเขียวจากภาครัฐ และ Financial Support” ครอบคลุมทุนสนับสนุนนวัตกรรมเศรษฐกิจหมุนเวียนและเศรษฐกิจคาร์บอนต่ำ แนวทางการเงินเพื่อรองรับ Net Zero และสินเชื่อสีเขียว ก่อนปิดท้ายด้วย “Innovation Start Here: Consult/Networking One on One Matching” เปิดโอกาสให้นักวิจัยและผู้ประกอบการหารือโจทย์การบริหารจัดการและเพิ่มมูลค่ากากอุตสาหกรรมเป็นรายกรณี

การจัดงานในครั้งนี้ เกิดจากความร่วมมือของเครือข่ายพันธมิตรด้านสิ่งแวดล้อมและการจัดการกากอุตสาหกรรม ได้แก่ สวทช. กรมโรงงานอุตสาหกรรม กรมอุตสาหกรรมพื้นฐานและการเหมืองแร่ สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย ศูนย์ความเป็นเลิศด้านเทคโนโลยีปิโตรเคมีและวัสดุ และศูนย์ความเป็นเลิศด้านการจัดการสารและของเสียอันตราย โดยมุ่งบูรณาการองค์ความรู้ เทคโนโลยี และประสบการณ์จากทุกภาคส่วน เพื่อยกระดับการจัดการกากอุตสาหกรรมให้มีประสิทธิภาพ สอดคล้องกับหลักเศรษฐกิจหมุนเวียน และลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมอย่างเป็นรูปธรรม พร้อมทั้งสร้างความร่วมมือระหว่างภาครัฐ ภาควิชาการ และภาคอุตสาหกรรมในการพัฒนาแนวทางและนวัตกรรมที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้จริง อันจะนำไปสู่การใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า ลดการเกิดของเสีย และสนับสนุนการพัฒนาอุตสาหกรรมไทยสู่ความยั่งยืนในระยะยาว