7 กันยายน 2569 ศูนย์เทคโนโลยีโลหะและวัสดุแห่งชาติ (MTEC) สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) ร่วมกับ สถาบันน้ำ สิ่งแวดล้อม และ Climate Change (WECCI) สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (ส.อ.ท.) และ ศูนย์ความเป็นเลิศด้านการจัดการสารและของเสียอันตราย (ศสอ.) จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย หารือร่วมกับสำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.) ต่อเนื่องจากการหารือแนวทางขับเคลื่อน End-of-Waste (EoW) ที่ผ่านมา โดยครั้งนี้มุ่งต่อยอดสู่การจัดทำมาตรฐานวัตถุดิบและผลิตภัณฑ์จากกากอุตสาหกรรม และเชื่อมโยงกลไก EoW เข้ากับโครงสร้างพื้นฐานทางคุณภาพของประเทศ (National Quality Infrastructure: NQI) เพื่อสร้างความเชื่อมั่นและเอื้อต่อการนำวัสดุที่มีศักยภาพกลับมาใช้เป็นวัตถุดิบในภาคอุตสาหกรรม
ที่ประชุมเห็นชอบให้ยิปซัมสังเคราะห์ (Synthetic Gypsum) เป็นกรณีต้นแบบ (Pilot Project) ในการเชื่อมโยงกลไก EoW กับระบบมาตรฐานและ NQI อย่างครบวงจร โดยเริ่มจากยิปซัมพลอยได้จากอุตสาหกรรมผลิตกรดอินทรีย์ (Citro/Lacto-Gypsum) พร้อมผลักดัน CaCake และยิปซัมจากแม่พิมพ์ปูนปลาสเตอร์ใช้แล้ว เข้าสู่แผนการจัดทำมาตรฐานปี 2570 รวมถึงวางแนวทางให้เกณฑ์ EoW และมาตรฐาน มอก. สามารถเชื่อมโยงและอ้างอิงร่วมกัน เพื่อลดความซ้ำซ้อนในการทดสอบและสนับสนุนการนำวัตถุดิบทุติยภูมิกลับเข้าสู่ระบบการผลิตอย่างมีประสิทธิภาพ
ในส่วนของ WECCI ส.อ.ท. ได้เสนอการพัฒนามาตรฐาน EoW สำหรับ Digestate จากอุตสาหกรรมแปรรูปการเกษตร เพื่อนำกลับไปใช้ประโยชน์ในภาคเกษตรกรรม โดยที่ประชุมเห็นชอบให้พัฒนามาตรฐานแยกระหว่าง Liquid และ Solid Digestate ควบคู่กับการประสานหน่วยงานด้านคุณภาพ ความปลอดภัย และข้อกฎหมาย นอกจากนี้ ที่ประชุมยังเห็นชอบโครงสร้างการทำงานร่วมกัน 5 กลุ่มงาน ครอบคลุมการขึ้นทะเบียน SDO การยกร่างมาตรฐาน Synthetic Gypsum และ CaCake การเชื่อมโยงเกณฑ์ EoW กับ มอก. และการพัฒนา NQI สำหรับวัตถุดิบทุติยภูมิ เพื่อวางระบบที่สามารถขยายผลไปยังกากอุตสาหกรรมประเภทอื่นต่อไป
ความร่วมมือครั้งนี้นับเป็นการต่อยอดจาก “แนวทาง” สู่ “กลไกและมาตรฐานที่นำไปใช้ได้จริง” โดย MTEC สวทช. ในฐานะหน่วยงานวิจัยและพัฒนาด้านวัสดุ ร่วมสนับสนุนองค์ความรู้ทางเทคนิคเพื่อผลักดัน Waste ให้กลับมาเป็นทรัพยากรและวัตถุดิบทุติยภูมิอย่างมีคุณภาพและได้รับการยอมรับ ผ่านความร่วมมือระหว่างภาคอุตสาหกรรม ภาครัฐ และภาควิจัย เพื่อยกระดับอุตสาหกรรมไทยสู่ความยั่งยืน
ภาพ: สถาบันน้ำ สิ่งแวดล้อม และ Climate Change (WECCI